NiNa.Az
. Turkiye Buyuk Millet Meclisi Turkiye Cumhuriyeti nin parlamentosu Dil Izle Duzenle Turkiye Buyuk Millet Meclisi TBMM 23 Nisan 1920 de Osmanli Devleti nin Itilaf Devletleri nce isgaline direnis gostermek uzere Turk milletinin ortaya koydugu irade ile kurulan asli gorevi yurutmeyi denetlemek olan ve yasama erkini kullanan Turkiye Cumhuriyeti nin anayasal devlet organidir Egemenlik kayitsiz sartsiz milletindir ilkesi Turkiye Buyuk Millet Meclisi nin varolusunun temel dayanagini olusturur 2 Turkiye Buyuk Millet Meclisi27 Yasama DonemiTurTurTek meclisliTarihKurulus23 Nisan 1920 20 Temmuz 1961 cift meclisli 9 Kasim 1982Dagilis27 Mayis 1960 12 Eylul 1980OncekiMeclis i MebusanBaskanlikBaskanMustafa Sentop AK Parti BaskanvekiliSureyya Sadi Bilgic AK Parti Haydar Akar CHP Nimetullah Erdogmus HDP Celal Adan MHP YapiSandalye600Siyasi gruplarHukumet 289 AKP 289 1 Hukumete destek 49 MHP 48 1 BBP 1 1 Muhalefet 235 CHP 136 1 HDP 55 1 IYI 36 1 DP 2 1 TIP 2 1 DEVA 1 1 DBP 1 1 SP 1 1 YP 1 1 Bagimsizlar 11 Bagimsiz 11 1 Bos 16 Bos 16 Gorev suresi5 yilMaas 25 000 aylikSecimlerOylama sistemiD Hondt sistemi 10 secim barajiSon secim24 Haziran 2018Sonraki secim25 Haziran 2023SloganEgemenlik kayitsiz sartsiz milletindirToplanti yeriGenel Kurul Salonu Turkiye Buyuk Millet Meclisi Bakanliklar AnkaraWebsitetbmm gov trAnayasaTurkiye Cumhuriyeti Anayasasi Hali hazirda tali kurucu iktidar olan TBMM diger anayasal devlet organlarindan ustun degildir Yasama yetkisi yasa veya kanun yapma yetkisidir Yasalar anayasaya aykiri olamaz TBMM nin anayasada da degisiklik yapma yetkisi bulunsa da bu yetki de Anayasa nin Baslangic bolumunde yer alan anlayisla ve anayasal butunluge uygun olarak hareket etme ve ancak bu cerceve icerisinde Anayasa da degisiklik yapabilme ile sinirlidir ve bu cercevede mesruiyet kazanir Anayasa nin 6 maddesinde yer alan hicbir kimse veya organ kaynagini Anayasa dan almayan bir Devlet yetkisini kullanamaz ifadesiyle yasama organi olan TBMM nin kendisinin yasal dayanagi olan anayasanin butununu veya temel ilkelerini reddederek yeni bir anayasa yapma yetkisi yoktur 3 4 5 Anayasaya baglilik yemini eden milletvekili veya partilerin bu girisimlerde bulunmasi yetki asimi ve yetki gaspi girisimi yonunden suc olan bu durum milletvekilliklerinin mesrutiyetini sorgulanir hale getirir ve cebir kullanarak anayasayi degistirmeye tesebbusten yargilanma durumu ortaya cikabilir 6 Yasa ve anayasa degisikliklerinin halka ait egemenlik haklarini da koruyan bir toplumsal sozlesme olan anayasaya aykiri olup olmadigi Anayasa Mahkemesi tarafindan denetlenir Millete ait egemenlik yetkilerinin kuvvetler ayriligi prensibi ile verilmesinin kuvvetler ayriminin devlet organlari arasinda ustunluk siralamasi anlamina gelmeyip belli Devlet yetki ve gorevlerinin kullanilmasindan ibaret ve bununla sinirli medeni bir is bolumu ve is birligi oldugu ve ustunlugun ancak Anayasa ve kanunlarda bulundugu anlamina geldigi Anayasa nin baslangic bolumunde belirtilmistir 7 Anayasanin 108 maddesine gore yasama yetkisi Turk milleti adina Turkiye Buyuk Millet Milletvekili genel secimleri bes yilda bir serbest esit tek dereceli genel oy esaslarina gore yargi organlarinin genel yonetim ve denetimi altinda yapilir Secilen milletvekili adaylari anayasaya bagli kalacagina dair Turk milleti onunde namusu ve serefi uzerine yemin ederek 5 yilligina TBMM uyeligi milletvekilligi hakki kazanirlar TBMM uyeleri milletvekilleri yasama dokunulmazligina sahiptir Icindekiler 1 Tarihce 1 1 Turk siyasi tarihinde parlamento 1 2 TBMM nin kurulmasi 1 3 Erken yillar 1 4 1946 1961 1 5 1961 1982 1 5 1 Baskan Secimi Yontemi 1 6 1982 gunumuz 1 6 1 Yuzuncu yil etkinlikleri 2 Merkez teskilati 3 TBMM nin yapisi 3 1 Baskan 3 2 Baskanlik Divani 3 3 Komisyonlar 3 4 Milletvekilligi statusu 3 5 Meclis Ic Tuzugu 4 Siyasi partilerin temsili 5 Meclis binalari 5 1 Ilk meclis binasi 5 2 Ikinci meclis binasi 5 3 Bugunku meclis binasi 6 Yasama donemleri 7 Milletvekilleri dagilimi 8 TBMM Lokantasi 9 Ayrica bakiniz 10 Notlar 11 Kaynakca 12 Dis baglantilarTarihce DuzenleTurk siyasi tarihinde parlamento Duzenle Turk siyasi tarihinde ilk parlamento Osmanli doneminde Istanbul da Dolmabahce Sarayi nda yapilan torenle 19 Mart 1877 de acildi Bu meclis Kanuni Esasi ye gore Meclis i umumi olarak adlandirilmisti Ayan meclisi ve Meclis i Mebusan olmak uzere iki kisimdan olusan bu meclis ilk oturumunu 20 Mart 1877 tarihinde Sultanahmet teki Istanbul Universitesi binasinda yapti Kisa suren bu meclis 93 Harbi nedeniyle dagildi Daha sonra yapilan ikinci genel secimlerin ardindan 18 Aralik 1877 de yeniden acilan meclis Kanuni Esasi nin verdigi yetkiyle padisah II Abdulhamit tarafindan 14 Subat 1878 de kapandi 1908 de bir secim kanunu dikkate alinarak ilk secim yapildi Secme yasi 25 secilme yasi 30 olan bu secimlerde vergi odeyenler oy kullanabiliyordu 17 Aralik 1908 de yeniden acilan meclis Istanbul un isgali ne kadar acik kaldi Uc yil sonra ise Istanbul da ilk kez bir ara secim yapildi Osmanli Devleti nin I Dunya Savasi ndan yenilgiyle cikmasindan sonra bu meclis Mondros Ateskes Anlasmasi sonrasinda Istanbul un isgali nedeniyle 11 Nisan 1920 de resmen kapandi TBMM nin kurulmasi Duzenle Ana madde TBMM 1 donem milletvekilleri listesi Mustafa Kemal Ataturk onceden beri Meclis i Mebusanin Istanbul da degil Anadolu da toplanmasini istemekteydi Isgal altindaki Istanbul da meclisin tehlikede oldugunu savunuyordu Ataturk un bu dusuncesine karsin Heyet i Temsiliye nin yaptigi toplantilarda meclisin Istanbul da toplanmasi fikri agir basti Meclis i Mebusan uyelerini belirlemek icin Ali Riza Pasa hukumeti doneminde secimler yapildi Anadolu ve Rumeli Mudafaa i Hukuk Cemiyeti uyeleri secimlerde basarili oldu Heyet i Temsiliye secilen milletvekillerinin Meclis i Mebusanda Mudafaa i Hukuk adinda bir grup olusturmasini istemekteydi Buna karsin Meclis i Mebusanda boyle bir grup kurulamadi Ancak heyet yeniden acilan Osmanli Mebusan Meclisi ne uye olarak Istanbul a gidecek olan mebuslarla gorusmeler yapmisti Heyet i Temsiliye hazirladiklari Misak i Milli nin Mebusan Meclisi nde kabul edilmesini sagladi Heyet i Temsiliye nin baskani olan Mustafa Kemal Ataturk kendisinin Meclis i Mebusanin baskani secilmesini ve Anadolu da suren hareketin yasal olarak taninmasini istiyordu Ancak 18 Mart 1920 de Ingiliz isgal kuvvetleri Meclis i Mebusandaki Heyeti Temsiliye milletvekillerini tutukladi ve surgune gonderdi Bu tutuklamalardan sonra 18 Mart 1920 de Meclis i Mebusan kapandi Mustafa Kemal Ataturk bunun uzerine Heyet i Temsiliye yi temsilen meclisi Ankara da toplanmaya cagirdi ve 21 Nisan 1920 tarihinde yayinladigi bir bildiri ile meclisin 23 Nisan 1920 tarihinde toplanacagini duyurdu 23 Nisan Cuma gunu Haci Bayram Camii nde kilinan Cuma namazinin ardindan dualar ile meclis acildi Anadolu ve Rumeli Mudafaa i Hukuk Cemiyeti ve Meclis i Mebusan uyelerinden olusan 324 milletvekili ile kurulan meclis zorluklar nedeniyle 115 milletvekili ile acildi Mustafa Kemal Pasa secimle ilgili yayinladigi ilk tebligde Meclis i Muessisan Kurucular Meclisi onerisinde bulundu farkli fikirlerden sonra ise ayni gun gerceklesen toplantida meclis adinin Turkiye Buyuk Millet Meclisi olmasina karar verildi 8 23 Nisan 1920 tarihinde parlamento geleneklerine gore en yasli uye olan Sinop Milletvekili Serif Bey d 1845 Baskanlik kursusune cikti ve konusma yaparak Meclis in ilk toplantisini acti Vikikaynak ta Turkiye Buyuk Millet Meclisinin acilis konusmasi ile ilgili metin bulabilirsiniz Bu Yuksek Meclisin en yasli uyesi sifatiyla ve Allah in yardimiyla milletimizin ic ve dis tam bagimsizlik icinde alin yazisinin sorumlulugunu dogrudan dogruya yuklenip kendi kendisini yonetmeye basladigini butun dunyaya ilan ederek Buyuk Millet Meclisi ni aciyorum Bu acis konusmasinda milli egemenlige dayali yeni Turk parlamentosunun adi da Buyuk Millet Meclisi olarak konulmustu Bu ad herkesce benimsendi Daha sonra Ataturk un tum konusmalarinda yer aldigi sekliyle ve ilk kez 8 Subat 1921 tarihli Bakanlar Kurulu Kararnamesinde de yazili olarak Turkiye Buyuk Millet Meclisi TBMM adi kalicilik kazandi TBMM 24 Nisan 1920 tarihinde yaptigi ikinci toplantisinda Mustafa Kemal Ataturk u meclis baskanligina secti Mustafa Kemal Ataturk kendi onculugunde kurulan TBMM nin baskanligini Cumhurbaskani secildigi gun olan 29 Ekim 1923 tarihine kadar surdurdu Erken yillar Duzenle Ana madde Turkiye de tek partili donem 1934 te kadinlara secme ve secilme hakki tanindi ve 1935 genel secimlerinde 18 kadin milletvekili secildi 1993 te ise Tansu Ciller ulkenin ilk kadin basbakani oldu 1946 1961 Duzenle Ana madde Turkiye de cok partili donem Cumhuriyet tarihinin ilk cok partili secimi 1946 yilinda yapilmis bugun hala tartismali ve iktidardaki CHP 397 milletvekili muhalefetteki Demokrat Parti ise 61 milletvekili kazanmistir Secim Kanunu nda yapilan degisiklik ile 1950 secimleri gizli oy ve acik tasnif ile gerceklestirilmis ve bu sistem ile yapilan ilk secimi Demokrat Parti 416 milletvekilligi ile kazanmistir Ana muhalefete dusen CHP 69 ve Millet Partisi ise 1 milletvekilligi kazandi Kore Savasi na asker gonderilirken gerekli tezkere ise TBMM den gecirilmemistir 27 Mayis Darbesi nden sonra Cumhuriyet Senatosu ile birlikte cift meclisli sisteme gecilmis ve 12 Eylul 1980 Darbesi ne kadar bu sistem kullanilmistir 1961 1982 Duzenle 27 Mayis 1960 Darbesi sonrasinda yapilan 1961 Anayasasiyla 9 olusturulan Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu Turkiye Buyuk Millet Meclisinin iki alt meclisi idi 12 Eylul 1980 Darbesi sonrasi yapilan 1982 Anayasasiyla 10 her iki meclis de kaldirilarak tek meclisli sisteme geri donulmustur Baskan Secimi Yontemi Duzenle Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu Baskanlari kendi Meclislerince uye tam sayisinin ucte iki cogunlugu ve gizli oy ile ikiser yil icin secilirler Ilk iki oylamada bu cogunluk saglanamazsa salt cogunlukla yetinilir Meclis Baskanliklari icin Meclisteki siyasi parti gruplari aday gosteremezler 9 1982 gunumuz Duzenle Bu alt basligin gelistirilmesi gerekiyor Yuzuncu yil etkinlikleri Duzenle Turkiye Buyuk Millet Meclisi nin yuzuncu yili icin hazirlanan etkinlikler COVID 19 pandemisi nedeniyle ileri bir tarihe ertelendi 11 Bu nedenle TBMM Baskani Mustafa Sentop 23 Nisan aksami butun vatandaslarimizi evlerinde balkonlarinda saat 21 00 itibariyla Istiklal Marsi ni soylemeye davet ediyorum dedi 12 Milli Mucadele nin yuzuncu yili icin tasarlanan logolardan TBMM nin yuzuncu yilina ait logoMerkez teskilati DuzenleGenel Sekreterlik Ozel Kalem MudurluguTBMM nin yapisi DuzenleTurkiye Buyuk Millet Meclisi uyeleri secildikleri bolgeyi veya kendilerini secenleri degil butun Milleti temsil ederler Goreve baslarken asagidaki sekilde ant icerler Devletin varligi ve bagimsizligini vatanin ve milletin bolunmez butunlugunu milletin kayitsiz ve sartsiz egemenligini koruyacagima hukukun ustunlugune demokratik ve laik Cumhuriyete ve Ataturk ilke ve inkilaplarina bagli kalacagima toplumun huzur ve refahi milli dayanisma ve adalet anlayisi icinde herkesin insan haklarindan ve temel hurriyetlerden yararlanmasi ulkusunden ve Anayasaya sadakattan ayrilmayacagima buyuk Turk Milleti onunde namusum ve serefim uzerine ant icerim Her 5 yilda bir yapilmasi ongorulen genel secimler ile her ilden yasalarda belirtilen miktarda uye Yuksek Secim Kurulu karari ile mazbata alarak Meclis uyeligine hak kazanirlar Siyasi partiler mecliste elde ettikleri koltuk sayisina gore birinci parti ikinci parti ucuncu parti olarak gorev alirlar Karar Yeter SayiCumhurbaskaninin Yuce Divana Sevki 400Anayasa Degisikligi KabuluGenel Ozel Af IlaniCumhurbaskani Sorusturmasi Kabulu 360TBMM amp Cumhurbaskani Secimleri YenilemeHalkoyuna Tabi Anayasa Degisikligi KabuluCumhurbaskani Sorusturma Teklifi 301Milletvekilligi DusurmeAnayasa Degisikligi Teklifi 200Olaganustu ToplantiAnayasa Mahkemesi Iptal Davasi 120Siyasi Parti Grubu Olusturma 20Genel Gorusme ve Meclis Arastirmasi TeklifBaskan Duzenle Ana madde Turkiye Buyuk Millet Meclisi baskanlari listesi Her yeni yasama doneminde Baskanlik secimi yapilincaya degin en yasli uye Baskan en yasli ikinci uye Baskanvekilligi yapar Bir yasama doneminde 2 defa baskanlik secimi yapilir Ilkinde 2 yil ikincisinde secim doneminin bitimine kadar gorev yapar Baskanlik Divani Duzenle Bir Baskan dort baskanvekili yedi katip uye ve uc idare amirinden kurulur Siyasi partiler sahip olduklari milletvekili sayisi oraninda Baskanlik Divani nda temsil edilir Anayasa ya gore 94 maddesine gore Turkiye Buyuk Millet Meclisi nin Baskanlik Divani meclis uyeleri arasindan secilen Meclis Baskani Baskanvekilleri katip uyeler ve Idare Amirleri nden olusur Baskanlik Divani meclisteki siyasi parti gruplarinin uye sayisi oraninda divana katilmalarini saglayacak sekilde kurulur Siyasi parti gruplari baskanlik icin aday gosteremezler Turkiye Buyuk Millet Meclisi nin baskanlik divani icin bir yasama doneminde iki secim yapilir Ilk secilenlerin gorev suresi iki ikinci devre secilenlerin gorev suresi uc yildir Turkiye Buyuk Millet Meclisi nin Baskani Baskanvekilleri uyesi bulunduklari siyasi partinin veya parti grubunun Meclis icinde ve disindaki faaliyetlerine gorevlerinin geregi olan haller disinda Meclis tartismalarina katilamazlar Baskan ve oturumu yoneten Baskanvekili oy kullanamazlar Bu hukumler Meclis Baskani nin ve Baskanlik Divani nin tarafsizligini saglama amaci gutmektedir Komisyonlar Duzenle Komisyon Baskan PartiAdalet Komisyonu Hakki Koylu Adalet ve Kalkinma PartisiAnayasa Komisyonu Bekir Bozdag Adalet ve Kalkinma PartisiAvrupa Birligi Uyum Komisyonu Mehmet Kasim Gulpinar Adalet ve Kalkinma PartisiBayindirlik Imar Ulastirma ve Turizm Komisyonu Tahir Akyurek Adalet ve Kalkinma PartisiCevre Komisyonu Muhammet Balta Adalet ve Kalkinma PartisiDisisleri Komisyonu Volkan Bozkir Adalet ve Kalkinma PartisiDilekce Komisyonu Mihrimah Belma Satir Adalet ve Kalkinma PartisiGuvenlik ve Istihbarat Komisyonu Selami Altinok Adalet ve Kalkinma PartisiIcisleri Komisyonu Celalettin Guvenc Adalet ve Kalkinma PartisiInsan Haklarini Inceleme Komisyonu Hakan Cavusoglu Adalet ve Kalkinma PartisiKadin Erkek Firsat Esitligi Komisyonu Canan Kalsin Adalet ve Kalkinma PartisiKamu Iktisadi Tesebbusleri Komisyonu Mustafa Savas Adalet ve Kalkinma PartisiMilli Egitim Kultur Genclik ve Spor Komisyonu Emrullah Isler Adalet ve Kalkinma PartisiMilli Savunma Komisyonu Ismet Yilmaz Adalet ve Kalkinma PartisiPlan ve Butce Komisyonu Cevdet Yilmaz Adalet ve Kalkinma PartisiSaglik Aile Calisma ve Sosyal Isler Komisyonu Senel Yediyildiz Adalet ve Kalkinma PartisiSanayi Ticaret Enerji Tabii Kaynaklar Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Mustafa Elitas Adalet ve Kalkinma PartisiTarim Orman ve Koyisleri Komisyonu Yunus Kilic Adalet ve Kalkinma PartisiMilletvekilligi statusu Duzenle Milletvekilleri bir donem icin secilirler Donem sonunda milletvekili olarak devam etmeleri icin tekrar secilmeleri gerekir Milletvekilleri belirli bir ilden aday olup secilirler ancak sadece o ili degil butun Turk milletini temsil ederler Devlet memurlari kamuda calisan gorevliler milletvekili adayi olabilmek icin bu gorevlerinden istifa etmeleri gerekmektedir 18 yasini asan her Turk vatandasi milletvekili secilebilir ancak asagidaki ozelliklere sahip olanlar milletvekili secilemez Ilkokul mezunu olmayanlar Hirsizlik dolandiricilik gibi yuz kizartici suclardan mahkum olanlar Muaf olmadikca askerlik hizmetini tamamlamayanlar Taksirli suclar haric olmak uzere en az 1 yil agir hapis cezasi nedeniyle hukum giyenler Teror eylemi nedeniyle hukum giyenler Milletvekili gorevi suresince meclis icinde veya disinda belirttigi oy soz ve dusunceleri ile ilgili yasama sorumsuzluguna sahiptir Bu hak gorev suresi sona erse bile devam eder Milletvekili gorevi suresince sorgulanmama tutuklanmama ve yargilanmama hakkina yani yasama dokunulmazligina sahiptir Bu hak gorev suresi ile sinirlidir TBMM dogrudan secimle olusur ve Turk milleti adina gorev yapar Meclis in oncelikli gorevi ve yetkisi yasama yetkisidir TBMM nin cikardigi yasalar Anayasa Mahkemesi tarafindan denetlenir Turkiye Buyuk Millet Meclisi nin calismasinda sunlar gozetilir Turkiye Cumhuriyeti Anayasasi TBMM Ic Tuzugu Turkiye Cumhuriyeti kanunlari Baskanlik Divani kararlari mahkeme kararlari ve teamuller Meclis Ic Tuzugu Duzenle TBMM nin calisma esaslari Meclis Ic tuzugunde belirlenmistir Bu ic tuzuk kurallarini yine meclisin kendisi belirler 1961 yilinda Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu nun uyguladigi 2 farkli ic tuzuk yururluge girdi 1973 yilinda her iki meclisin ortak oturumlarinda gecerli olan yeni bir ic tuzuk kabul edildi 1982 Anayasasi ile cift meclis uygulamasi kaldirildi ve sadece 1973 yilinda kabul edilen ic tuzuk uygulanmaya baslandi Gunumuzde de bu 1973 yilinda hazirlanan ic tuzuk yururluktedir Siyasi partilerin temsili DuzenleTBMM de en az 20 milletvekili ile temsil edilen siyasi partiler grup kurma hakkina sahiptir Her parti grubunun kendi disiplin kurulu bulunur Parti baskani eger milletvekili ise dogrudan grup baskanidir parti baskani milletvekili degil ise bir grup uyesi grup ici secimle grup baskani secilir Genel secimlerde milletvekili cikartan ancak grup kurmak icin yeter sayiya sahip olmayan siyasi partiler TBMM Baskanlik Divani TBMM Danisma Kurulu ve komisyonlarda temsil edilemezler Meclis binalari Duzenle Turkiye Cumhuriyeti nin ilk cumhurbaskani Mustafa Kemal Ataturk yaninda Ismet Inonu Fevzi Cakmak ve kadrosunun diger uyeleriyle birlikte TBMM den cikiyor 29 Ekim 1930 1924 1960 yillari arasindaki yasama calismalarina ev sahipligi yapan Cumhuriyet Muzesi Gunumuze kadar uc meclis binasi kullanildi Gunumuzde kullanilan meclis binasi 6 Ocak 1961 de acildi ve 1998 de bir yenileme calismasi gerceklestirildi Ilk meclis binasi Duzenle Ana madde Kurtulus Savasi Muzesi Ilk Meclis binasi bir bodrum kati uzerinde yer alan tek katli 22x43 metre olculerine sahip farkli olculere sahip dokuz oda ve bir buyuk salondan olusan bir yapiydi On yuzundeki genis sacaklari ve iki balkonu binaya belli bir gorkem ve siklik veriyordu Kurtulus Savasi sirasinda butun askeri ve politik kararlarin verildigi bu kucuk ve fazla kullanisli olmayan yapi 18 Ekim 1924 tarihine dek kullanildi Bina gunumuzde Kurtulus Savasi Muzesi olarak hizmet vermektedir Ikinci meclis binasi Duzenle Ana madde Cumhuriyet Muzesi TBMM nin ikinci binasinin yapimina Mimar Vedat Bey in projesiyle 1923 te baslandi Bina cok kisa bir surede tamamlandi ve 18 Ekim 1924 te hizmete acildi Ilk binadan asagi yukari 50 metre uzaga yapilan yeni bina 36 yil boyunca kullanildi ve siyasi tarihimizde bircok onemli karara taniklik etti Binanin ici bir bodrum kati uzerinde yer alan iki kattan olusuyordu Merkezde Genel Kurul salonu yer aliyordu Ust katin tavani Osmanli motifleriyle dekore edilmisti Genel Kurul salonunda dinleyiciler icin balkonlar ve yildiz motifleriyle suslu duvar panelleri yer aliyordu Dis cephesi buyuk bir giris kopru kemerleri ve sacaklarla suslenmisti Cumhuriyetin ilk yillarina taniklik eden ikinci Meclis binasi onemli tarihsel bir donemde Meclis binasi olarak kullanilmisti Gunumuzde Cumhuriyet Muzesi olarak hizmet vermektedir Bugunku meclis binasi Duzenle Ana madde III TBMM Binasi Gunumuzde de kullanilmakta olan TBMM nin ucuncu binasinin mimari Ankara da baska bircok onemli devlet yapisinin da mimari olan Avusturyali mimar Prof Clemens Holzmeister 1886 1983 dir Yuksek mimar Ziya Payzin da 1945 yilindan binanin bitirilmesine kadarki surecte Holzmeister tarafindan tam yetkiyle gorevlendirilerek calismistir Ocak 1961 de kullanilmaya baslanan bina Turkiye Cumhuriyeti nin gucu ve kaliciligini da temsil edebilecek sekilde ciddi kalici ve saglamligin on planda tutuldugu mimari bir disavuruma sahiptir Buyuklugu acisindan dunyanin en buyuk parlamento yapilarindan biridir 13 Bina 15 Temmuz darbe girisimi sirasinda havadan bombalandi 14 ve bu saldiri farkli araliklarda dort kez tekrarlandi 15 Dort partiden yaklasik yuz milletvekili bulunmakta iken gerceklesen ve ikisi agir olmak uzere on iki polis yaralandigi 15 saldirida Seref Kapisi Dikmen Kapisi ve ziyaretci girislerinin yapildigi bolgelerin hasar gormustur Yasama donemleri DuzenleAna madde TBMM Yasama donemleri TBMM nin tarihcesi kuruldugu 23 Nisan 1920 tarihinden 2018 yilina kadar 27 yasama donemine ayrilir Yasama donemleri asagidaki sekildedir Secimler Donem Tarih Uye sayisi1920 genel secimleri TBMM 1 Donem 23 Nisan 1920 16 Nisan 1923 4361923 genel secimleri TBMM 2 Donem 11 Agustos 1923 26 Haziran 1927 3331927 genel secimleri TBMM 3 Donem 1 Kasim 1927 26 Mart 1931 3351931 genel secimleri TBMM 4 Donem 4 Mayis 1931 23 Aralik 1934 3171935 genel secimleri TBMM 5 Donem 1 Mart 1935 27 Aralik 1938 4441939 genel secimleri TBMM 6 Donem 3 Nisan 1939 15 Ocak 1943 4701943 genel secimleri TBMM 7 Donem 8 Mart 1943 14 Haziran 1946 4921946 genel secimleri TBMM 8 Donem 5 Agustos 1946 24 Mart 1950 5031950 genel secimleri TBMM 9 Donem 22 Mayis 1950 12 Mart 1954 4921954 genel secimleri TBMM 10 Donem 14 Mayis 1954 11 Eylul 1957 5371957 genel secimleri TBMM 11 Donem 1 Kasim 1957 25 Mayis 1960 60227 Mayis Darbesi Milli Birlik Komitesi 27 Mayis 1960 25 Ekim 1961 38Kurucu Meclis Milli Birlik Komitesi Temsilciler Meclisi 6 Ocak 1961 25 Ekim 19611961 genel secimleri TBMM 12 Donem 25 Ekim 1961 10 Ekim 1965 4501965 genel secimleri TBMM 13 Donem 22 Ekim 1965 12 Ekim 1969 4501969 genel secimleri TBMM 14 Donem 22 Ekim 1969 14 Ekim 1973 4501973 genel secimleri TBMM 15 Donem 24 Ekim 1973 5 Haziran 1977 4501977 genel secimleri TBMM 16 Donem 13 Haziran 1977 12 Eylul 1980 45012 Eylul Darbesi Milli Guvenlik Konseyi 12 Eylul 1980 6 Aralik 1983 5Kurucu Meclis Milli Guvenlik Konseyi Danisma Meclisi 23 Ekim 1981 6 Aralik 19831983 genel secimleri TBMM 17 Donem 24 Kasim 1983 16 Ekim 1987 4001987 genel secimleri TBMM 18 Donem 14 Aralik 1987 1 Eylul 1991 4501991 genel secimleri TBMM 19 Donem 14 Kasim 1991 4 Aralik 1995 4501995 genel secimleri TBMM 20 Donem 8 Ocak 1996 25 Mart 1999 5501999 genel secimleri TBMM 21 Donem 2 Mayis 1999 1 Ekim 2002 5502002 genel secimleri TBMM 22 Donem 14 Kasim 2002 3 Haziran 2007 5502007 genel secimleri TBMM 23 Donem 23 Temmuz 2007 23 Nisan 2011 5502011 genel secimleri TBMM 24 Donem 28 Haziran 2011 23 Nisan 2015 5502015 Haziran genel secimleri TBMM 25 Donem 23 Haziran 2015 1 Ekim 2015 5502015 Kasim genel secimleri TBMM 26 Donem 17 Kasim 2015 16 Mayis 2018 5502018 genel secimleri TBMM 27 Donem 7 Temmuz 2018 gunumuz 600 1961 yilindan itibaren siralama 1 den baslatilmis 12 yerine 1 donem 13 yerine 2 donem gibi 1983 sonrasinda Meclis in kurulusundan 1920 den hareket eden siralamaya geri donulmustur Ayrica bakiniz TBMM uyeliklerinin illere gore dagilimi 15 Ekim 1961 12 Eylul 1980 tarihleri arasinda Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olmak uzere iki meclis halinde calismistir Cumhuriyet SenatosuIl grubu Secim TarihA grubu 1961 senato secimleri 15 Ekim 1961 2 Haziran 19681968 senato secimleri 2 Haziran 1968 5 Haziran 19771977 senato secimleri 5 Haziran 1977 12 Eylul 1980B grubu 1961 senato secimleri 15 Ekim 1961 2 Haziran 19661966 senato secimleri 5 Haziran 1966 12 Ekim 19751975 senato secimleri 12 Ekim 1975 12 Eylul 1980C grubu 1961 senato secimleri 15 Ekim 1961 7 Haziran 19641964 senato secimleri 7 Haziran 1964 14 Ekim 19731973 senato secimleri 14 Ekim 1973 14 Ekim 19791979 senato secimleri 14 Ekim 1979 12 Eylul 1980Milletvekilleri dagilimi DuzenleAna madde 2018 Turkiye genel secimleri Parti Genel Baskan Pozisyon Grup Baskani Baslangic Mevcut 1 Degisim Durum Ulusal Uyelik1 AKP Adalet ve Kalkinma Partisi Recep Tayyip Erdogan Sag Muhafazakar demokrasi Naci Bostanci 295 600 289 600 6 Iktidar Cumhur Ittifaki2 CHP Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kilicdaroglu Merkez sol Sosyal demokrasi Kemal Kilicdaroglu 146 600 136 600 10 Ana muhalefet Millet Ittifaki3 HDP Halklarin Demokratik Partisi Mithat Sancar amp Pervin Buldan Sol Demokratik sosyalizm Pervin Buldan 67 600 55 600 12 Muhalefet Halklarin Demokratik Kongresi4 MHP Milliyetci Hareket Partisi Devlet Bahceli Asiri sag Turk milliyetciligi Devlet Bahceli 49 600 48 600 1 Hukumete destek Cumhur Ittifaki5 IYI IYI Parti Meral Aksener Merkez sag Turk milliyetciligi Ismail Tatlioglu 43 600 36 600 7 Muhalefet Millet IttifakiGrubu bulunmayan siyasi partilerDP Demokrat Parti Gultekin Uysal Merkez sag Liberal muhafazakarlik Yok 0 600 2 600 2 not 1 Muhalefet Millet IttifakiTIP Turkiye Isci Partisi Erkan Bas Asiri sol Sosyalizm Yok 0 600 2 600 2 not 2 Muhalefet BBP Buyuk Birlik Partisi Mustafa Destici Asiri sag Sunni Islamcilik Yok 0 600 1 600 1 not 3 Hukumete destek Cumhur IttifakiDEVA Demokrasi ve Atilim Partisi Ali Babacan Merkez Liberal demokrasi Yok 0 600 1 600 1 not 4 Muhalefet DBP Demokratik Bolgeler Partisi Salihe Aydeniz amp Keskin Bayindir Sol Demokratik sosyalizm Yok 0 600 1 600 1 not 5 Muhalefet Halklarin Demokratik KongresiSP Saadet Partisi Temel Karamollaoglu Asiri sag Milli Gorus Yok 0 600 1 600 1 not 6 Muhalefet YP Yenilik Partisi Ozturk Yilmaz Merkez Liberal milliyetcilik Yok 0 600 1 600 1 not 7 Muhalefet Bagimsizlar 0 600 11 600 11Bos 0 600 16 600 16Toplam 600 584 600TBMM Lokantasi DuzenleTurkiye Buyuk Millet Meclisi Lokantasi TBMM Yemekhanesi veya Meclis Restauranti TBMM binasi icinde bulunan bir yemekhanedir Kurulus amaci milletvekillerinin huzurlu guvenli ve saglikli bir sekilde karinlarini doyurabilmesi olarak ozetlenebilir Vekiller bunun yaninda ziyaretcileriyle de lokantada yemek yemekte vatandaslara Meclis Lokantasi nda yemek ismarlanmasi secim kampanyalarinda vaat olarak kullanilmaktadir 16 Lokantadaki fiyatlar disarisina kiyasla ucuzdur 17 bu nedenle 2016 yilinda menudeki fiyatlar kaldirilmistir 18 Ayrica bakiniz DuzenleTurkiye de siyaset Turkiye devlet protokolu Turk siyasetinde kadinlarin yeri Turkiye deki siyasi partiler listesi 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Cocuk BayramiNotlar Duzenle Gultekin Uysal ittifak kapsaminda IYI Parti listesinden secildi daha sonra partiden ayrildi Cemal Enginyurt MHP listesinden secildi daha sonra partiden ayrildi Baris Atay ve Erkan Bas ittifak kapsaminda HDP listesinden secildiler daha sonra partiden ayrildilar Mustafa Destici ittifak kapsaminda AK Parti listesinden secildi daha sonra partiden ayrildi Mustafa Yeneroglu AK Parti listesinden secildi daha sonra partiden ayrildi Salihe Aydeniz HDP listesinden secildi daha sonra partiden ayrildi Abdulkadir Karaduman ittifak kapsaminda CHP listesinden secildi daha sonra partiden ayrildi Ozturk Yilmaz CHP listesinden secildi daha sonra partiden ayrildi Kaynakca Duzenle a b c d e f g h i j k l m n Turkiye Buyuk Millet Meclisi Milletvekilleri Dagilimi 4 Agustos 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 7 Temmuz 2018 Turkiye Buyuk Millet Meclisi Resmi Internet Sitesi 20 Subat 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 1 Mart 2013 http www kararlar anayasa gov tr karar php l manage karar amp ref show amp action karar amp id 2608 amp content 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ANAYASA MAHKEMESI KARARI Esas Sayisi 2008 16 Karar Sayisi 2008 116 Karar Gunu 5 6 2008 2 Iptal Isteminin Incelenmesi a Teklif edilebilirlik yonunden Asli kurucu iktidarin onceki Anayasalarla bagli olmaksizin yarattigi yeni Anayasa temel duzen normu haline geldigi andan itibaren tum anayasal kurum ve kuruluslarin mesruiyetlerinin dayanagi haline gelir Anayasa nin ongordugu ve ogretide kurulu iktidar olarak tanimlanan yasama yurutme yargi organlari ile bunlarin alt birimlerinin asli kurucu iktidarin yarattigi hukuksal otorite sinirlari icinde hareket etmeleri islem ve eylemlerinin hukuksal gecerlilik kazanabilmesinin on kosuludur Bu durum Anayasa nin 6 maddesinde yer alan hicbir kimse veya organ kaynagini Anayasa dan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz ifadesiyle herhangi bir istisna tanimaksizin kabul edilmistir Anayasa koyucu hicbir kimse ya da organ dan soz ettigine gore kurulu bir organ olarak yasama organinin da sistem disi yetki kullaniminin hukuksal acidan gecerli olmayacaginin kabulu gerekir Anayasa nin 175 maddesine gore Anayasayi degistirme yetkisi TBMM ye taninmistir Kaynagi Anayasa olan bu yetkinin Anayasa nin ongordugu yontemlerle ve Anayasaya uygun olarak kullanilacagi kuskusuzdur Yasama organi bu yetkisini 175 maddede belirtilen yontemle kullanirken yetkinin her seyden once asli kurucu iktidar tarafindan kullanilmasina izin verilen bir yetki olmasi gerektigi aciktir http www anayasa gen tr tbmm yeni anayasa htm 28 Eylul 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Anayasa degisikligi surecinde iradesini aciklayan bu organlar TBMM Cumhurbaskani ve halk Turkiye de bir asli kurucu iktidar degil tali kurucu iktidardirlar Zira bunlar 1982 Anayasasi tarafindan kurulmus ve yetkileri yine bu anayasa tarafindan kendilerine verilmistir Birer kurulmus organ olarak kendilerini kuran anayasayi ilga etme ve yeni bir anayasa yapma yetkisine haliyle sahip olamazlar Burada halk in Anayasa tarafindan kurulmadigi halkin egemen oldugu asli kurucu iktidara her zaman sahip oldugu yolunda dusunceler ileri surulebilir ancak bu dusuncelerin hukuki bir degeri yoktur Kaldi ki 1982 Anayasasinin 175 maddesi cercevesinde anayasa degisikligi usulunde halkoylamasi yoluyla iradesini aciklayan organ halk degil referanduma gidip gecerli oy kullanan secmenler dir Secmen kavrami ile halk kavraminin ayni sey olmadigi ise asikardir Dolayisiyla anayasa degisikligi surecinde referandum yoluyla iradesini aciklayan secmen toplulugu bir asli kurucu iktidar degil tali kurucu iktidar yani bir kurulmus iktidardir Kurulmus bir iktidar olarak da yeni bir anayasa yapma yetkisine sahip degildir Arsivlenmis kopya PDF 5 Nisan 2015 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 22 Temmuz 2013 Arsivlenmis kopya 28 Eylul 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Temmuz 2013 1982 Anayasasi Baslangic Bolumu Ilk Meclis in adi ve acilisi Hurriyet 22 Nisan 2003 20 Mart 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Ekim 2020 a b Arsivlenmis kopya PDF 10 Eylul 2020 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 19 Temmuz 2020 Arsivlenmis kopya PDF 9 Aralik 2020 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 22 Kasim 2020 Son dakika TBMM nin acilisinin 100 yil donumu etkinlikleri ertelendi CNN Turk 25 Mart 2020 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Temmuz 2020 TBMM Baskani Sentop TBMM nin 100 yil etkinlikleri hakkinda aciklama yapti Anadolu Ajansi 6 Nisan 2020 7 Nisan 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Temmuz 2020 http www tbmm gov tr english about tgna htm THE 20PARLIAMENT 20BUILDING 27 Eylul 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi TBMM Resmi Web Sitesi TBMM kampusune iki bomba atildi t24 com tr 16 Temmuz 2016 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Temmuz 2016 a b TBMM bombalandi 16 Temmuz 2016 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Temmuz 2016 Arsivlenmis kopya 11 Agustos 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 28 Eylul 2020 Arsivlenmis kopya 17 Aralik 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 28 Eylul 2020 Arsivlenmis kopya 17 Kasim 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 28 Eylul 2020 Dis baglantilar DuzenleWikimedia Commons ta Grand National Assembly of Turkey ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir Resmi site TBMM Yapilari Fotograf Koleksiyonu SALT Arastirma Merkezi 11 Eylul 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Vikikaynak ta Turkiye Buyuk Millet Meclisi ile ilgili metin bulabilirsiniz Vikikaynak ta 23 Nisan 1920 tarihli Hakimiyet i Milliye Gazetesi haberi ile ilgili metin bulabilirsiniz https tr wikipedia org w index php title Turkiye Buyuk Millet Meclisi amp oldid 25225001 sayfasindan alinmistir, wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey,

ne arasanız burada

,hikayeler,

makale

, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, seks, porno, indir, yukle, sex, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon için, chat, türk chat, turk, türk, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar.
Style: Default