NiNa.Az
. Guney Afrika Cumhuriyeti Guney Afrika da bulunan bir ulke Dil Izle Duzenle Koordinatlar 30 G 25 D 30 G 25 D 30 25 Basligin diger anlamlari icin Guney Afrika anlam ayrimi sayfasina bakiniz Guney Afrika Cumhuriyeti ya da daha yaygin kullanimi ile Guney Afrika Afrika kitasinin guneyinde yer alan bir ulkedir Ulkenin sinir komsularini kuzeyden saat yonunde ilerlendiginde Botsvana Zimbabve Mozambik Esvatini ve Namibya olustururken ulkenin guneydogusunda Hint Okyanusu guney ve guneybatisinda Atlas Okyanusu bulunmaktadir Bu ulkelerin haricinde Lesotho da da tamamen Guney Afrika Cumhuriyeti topraklari icinde yer alan bir ulke olarak Guney Afrika ile tum sinirlarini paylasmaktadir Guney Afrika da yurutme baskenti Pretoria yasama baskenti Cape Town yargi baskenti Bloemfontein 6 olmak uzere uc baskent bulunmaktadir Guney Afrika CumhuriyetiRepubliek van Suid Afrika Afrikaanca Republic of South Africa Ingilizce Riphabliki yeSewula Afrika Guney Ndebelece IRiphabliki yaseMzantsi Afrika Xhosaca IRiphabliki yaseNingizimu Afrika Zuluca Rephaboliki ya Afrika Borwa Kuzey Sothoca Rephaboliki ya Afrika Borwa Guney Sothoca Rephaboliki ya Aforika Borwa Tswanaca IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika Swatice Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe Vendaca Riphabliki ra Afrika Dzonga Tsongaca Guney Afrika CumhuriyetiBayrak ArmaSlogan ke e ǀxarra ǁke ǀXamca Farkli insanlar birlesiyor Milli mars Guney Afrika Ulusal Marsi source source track track track track track track track track track track track BaskentPretoria yurutme Bloemfontein yargi Cape Town yasama En buyukJohannesburgResmi dillerAfrikaanca Guney Ndebele dili Guney Sotho dili Ingilizce Kuzey Sotho dili Swati dili Tsonga dili Tswana dili Venda dili Xhosa dili ZulucaEtnik gruplar 79 3 Siyahi 9 1 Beyaz 9 0 Melez 2 6 AsyaliHukumetFederatif Cumhuriyet Devlet BaskaniCyril Ramaphosa Baskan YardimcisiDavid MabuzaTarihce Dominyon31 Mayis 1910 Westminster Statusu11 Aralik 1931 Cumhuriyet ilani31 Mayis 1961Yuzolcumu Toplam1 219 912 km2 471 011 sq mi Nufus 2019 tahmini59 622 350 1 24 2011 sayimi51 770 560 2 Yogunluk42 4 km2 109 8 sq mi 169 GSYIH SAGP 2020 tahmini Toplam711 milyar 3 32 Kisi basina11 911 3 101 GSYIH nominal 2020 tahmini Toplam283 milyar 3 35 Kisi basina4 736 3 94 Gini 2014 63 0 4 cok yuksekIGE 2019 0 709 5 yuksek 114 Para birimiRand ZAR Zaman dilimiUTC 2 SAST Trafik akisisolTelefon kodu 27Internet alan adi za Icindekiler 1 Ulke adi 2 Cografya 2 1 Iklim 2 2 Yaban hayat ve bitki ortusu 3 Nufus 3 1 Etnik gruplar 3 2 Dil 3 3 Din 4 Sosyal durum 4 1 Saglik 4 2 Egitim 4 3 Suc oranlari 5 Tarih 5 1 Erken Tarih 5 2 Hollanda somurge donemi 5 3 19 yuzyil donemi 5 4 20 yuzyil donemi 5 4 1 Apartheid 5 4 2 Apartheid doneminin sonu 5 5 21 yuzyil donemi 6 Siyaset 6 1 Dis siyaset 6 2 Uc baskent 7 Ordu 8 Idari yapilanma 8 1 Sehir 9 Ekonomi 9 1 Ekonomi tarihi 9 2 Yeralti madenleri 9 3 Tarim 9 4 Turizm 9 5 Ihracat 9 6 Ithalat 10 Ulasim 10 1 Havayolu 10 2 Demiryolu 10 3 Karayolu 11 Spor 12 Kultur 13 Kaynakca 14 Dis baglantilarUlke adi DuzenleUlke Orta Afrika Cumhuriyeti ile birlikte ulke isminde kita ismi Afrika yi kullanan iki ulkeden biridir Gecmiste Roma Imparatorlugu na bagli bir eyalet olan ve gunumuzde Tunus un kurulu oldugu bolgelerde bulunan Afrika eyaleti icin kullanilan Afrika daha sonralari Araplar tarafindan da aslina sadik kalinarak Ifriqiya olarak adlandirilmistir O donemler Libya olarak adlandirilan kita zamanla Afrika olarak adlandirilmistir Afrika kelimesinin koken olarak nereden geldigi ve nasil olusturuldugu tam olarak belli olmasa da yerel kabilelerin kullanimindan ortaya cikan bir kelime oldugu ya da Fenike dilinde toz anlamina gelen afar kelimesinden turetildigi tahmin edilmektedir Ulkenin konumu ile birlikte kita isminin de kullanilmasi ile birlikte ulke ismi olusturulmustur 7 Cografya Duzenle Drakensberg Siradaglari Guney Afrika Cumhuriyeti sahip oldugu 1 219 912 km2 yuzolcumu ile dunyanin en buyuk 24 ulkesi konumundadir Ulkenin toplamda sahip oldugu 5 244 km lik kara sinirindan 1 005 km si Namibya 1 969 km si Botsvana 1 106 km si Lesotho 496 km si Mozambik 438 km si Esvatini ve 230 km si Zimbabve ile olusurken ulkenin ayrica Atlas Okyanusu ve Hint Okyanusu na 2 798 km lik sahil seridi bulunmaktadir Ulke konum itibariyla Afrika kitasinin en guney ucunda yer almaktadir Ulkenin veld olarak da adlandirilan ve 900 m ile 2 000 m deniz seviyesinden yukarida yer alan orta kesimleri kumtasi iceren yaylalardan olusmaktadir Ulkenin kiyi kesimlerine dogru ilerledikce dusen rakim sonucu olusan ve tabakalarin basamak olusturdugu yapiya Great Escarpment Turkce buyuk egimli yuzey ismi verilmektedir Ulkenin sahip oldugu alanlarin buyuk bir kismi hem yuzey bilimi acisindan hem de petrografi acisindan Karoo Ana Havzasi olarak adlandirilan yapidan olusmaktadir Ulkenin kuzey bolgelerinde ise magmatik kayaclar yani sira Barberton yakinlarinda cok eskiye dayanan baskalasim kayaclari gorulmektedir Drakensberg siradaglari ulkenin kuzeydogu bolgesinden baslayarak enklave ulke konumunda olan Lesotho yu gecerek guneydogu bolgesine kadar uzanmaktadir Siradaglarin en yuksek noktasi Lesotho sinirlari icerisinde yer almakta olup Thabana Ntlenyana Dagi olarak adlandirilan dagin zirvesi 3 482 m yuksekliktedir Guney Afrika Cumhuriyeti nin en yuksek dagini ise 3 450 m ile Lesotho sinirina yakin bir konumda bulunan ve zirvesi her iki ulke arasindaki siniri belirleyen Mafadi Dagi olusturmaktadir Bloemfontein nin kuzeybatisindan baslayarak Botsvana ve Namibya ya kadar uzanan Kalahari Colu ulkenin kuzeybati bolgesinde cografi kosullari belirlemektedir Afrika kitasinin en guney uc noktasini belirleyen ve Atlas Okyanusu ile Hint Okyanusu arasindaki cografi siniri belirleyen Agulhas Burnu da Guney Afrika Cumhuriyeti nin onemli cografi konumlarindan birini olusturmaktadir Agulhas Burnu nun batisinda ise kitanin bilinenin aksine en guney uc noktasini degil en guneybatida yer alan noktasini belirleyen Umit Burnu yer almaktadir Ulke genelinde yer alan akarsularin buyuk cogunlugunun kaynagi Drakensberg daglarinda yer almaktadir Burada kaynagindan cikan akarsular dogu yonunde ilerleyerek Hint Okyanusu na ulasmaktadir Ulkenin en uzun akarsuyu Drakensberg deki kaynagindan cikarak bircok nehrin aksine bati yonunde akarak Atlas Okyanusu na dokulen Turuncu nehri dir Ulkede Gariep olarak da adlandirilan Turuncu nehri ulke icerisinde toplamda 1 850 km lik bir uzunluga sahiptir Turuncu nehrin en onemli noktalarindan birini de Augrabies Selalesi olusturmaktadir Guney Afrika Cumhuriyeti nin bir diger onemli nehri olan ve 1 600 km lik bir uzunluga sahip olan Limpopo Nehri Guney Afrika nin Botsvana ve Zimbabve ile olan dogal sinirini belirlemekte ve Hint Okyanusu na dokulmektedir Guney Afrika Cumhuriyeti ne ait olan ve uzerinde yasam olmayan iki kucuk adadan olusan Prens Edward Adalari da Hint Okyanusu nun guney kesiminde yer almakta ve anakarada Port Elizabeth in 1 770 km guneydogusunda yer almaktadir Iklim Duzenle Guney Afrika Cumhuriyeti konumu geregi iklimsel ve orografik acidan buyuk farkliliklar arz etmektedir Ulkenin Namibya sinirina yakin bati bolgelerinde Kalahari colu bulunup bu dogrultuda col iklimi yasanabilirken ulkenin Mozambik sinirina yakin guneydogu bolgelerinde tropikal ormanlar gozlemlenebilmektedir Ulkenin bati kiyi kesimlerinde kurak iklim ile birlikte yogun iliman okyanusal iklim yasanmakta olup guney kiyi kesimlerinde yari kurak iklim yasanmaktadir Her iki iklimin sonucu ortaya cikan sicak su akintisi Agulhas Akintisi ile soguk su akintisi Benguela Akintisi Umit Burnu kisminda birbiriyle bulusmasini saglamaktadir Ulkenin ic kesimlerinde kurak ile yari kurak iklim arasinda gecisler gorulmekte olup bu iklime uygun bozkir alanlar gozlemlenebilmektedir Cape Town ve civarinda Akdeniz iklimi gozlemlenmekte olup yogun kar yagislari sadece yuksek noktalarda yasanmaktadir 8 Ulkenin guney yarim kurede yer almasi nedeniyle kuzey yarim kurenin tam aksi mevsimler yasanmaktadir Ulkenin kis mevsimini yasadigi Haziran ve Agustos aylari arasinda Drakensberg in zirvesinde yuksek yaylalarda ve Johannesburg ve civarinda kar yagisi gozlemlenebilmektedir Ulke genelinde gunduz sicakliklari 23 C yer alirken gece sicaklik degerleri buyuk oranda dusmektedir Yazin gunduz sicaklik degerleri 30 C kadar cikabilmektedir Bati Kap bolgesi ile Cape Town civarinda kisin serin bir iklim hakim olurken yogun olmayacak sekilde yagmur ciseleyebilmektedir Bu bolgelerde yaz aylarinin yasandigi kasim ile mart aylari arasinda sicak ve kurak bir iklim gozlemlenmektedir Kiyi kesiminde yer alan KwaZulu Natal bolgesi boyunca nemli bir iklim hakim olup denizden esen serin ruzgarlar gerceklesebilmektedir Bu bolgelerde sicaklik degerleri yil boyu 25 C ile 35 C arasinda gozlemlenebilmektedir Guney Afrika Cumhuriyeti nin dogu kesimlerinde yer alan platolar genel olarak sicak havanin etkisinde bulunmaktadir Yari col konumunda olan Karoo bolgesinde sicakliklar asiri derecede artis gostermekte olup yillik ortalama yagis miktarlari 200 mm nin altinda gerceklesmektedir Kis aylarinda gerceklesen yagislar ise duzensiz olarak yagmaktadir 9 Ulkede bu denli farkli iklimlerin olusmasinda farkli nedenler sayilabilmektedir Sicak ve soguk akintilari cografi yukseklik gibi nedenler bu alanda belirleyici olabilmektedir Ulkenin dogu kiyilarinda Hint Okyanusu nda olusan sicak su akintisi sicakligin etkisi ile yukselen su dolu havanin bolgeye yagmur olarak geri donusunun mumkun kilarken bati kiyilarinda nemden arindirilmis soguk su akintisinin etkili olmasi ile kurak ve col olusumunu mumkun kilabilmektedir Bu olusumlar nedeniyle ulkenin ic kesimlerinde de yillik yagis ortalamalari dusuk seyredebilmektedir Pretoria iklimi Cape Town iklimi Upington iklimi Durban iklimiYaban hayat ve bitki ortusu Duzenle Guney Afrika Cumhuriyeti 20 000 den fazla bitkiye ev sahipligi yapmaktadir Ulkenin guneybati bolgesinde bulunan ve dunyadaki ekolojik cesitlilik acisindan onemli bir yer tutan Fynbos ta soz konusu bitkilerin 9 000 adeti gozlemlenebilmektedir Ulkede gozlemlenen bitkilerin bircogu bu bolgeye ozgu endemik turler olup bircok botanik uzmani Capensis adini verdikleri bu bolgeyi dunyadaki bitki cesitliligi acisindan dunyadaki alti noktadan biri olarak kabul etmektedir 10 Ulkedeki bitkilerin cogunlugunu her daim yesil olan sert ince ve igne yaprakli bitkiler olusturmaktadir Bunlarin haricinde ulkede 130 farkli cesidi bulunan iki cenekli tacsiz cicekli bitkiler familyasi olan Proteaceae lar da sik bir sekilde gorulmektedir Ulke genelinde bircok bitki turu bulunmasina ragmen ormanlik alanlar cok azdir Guney Afrika Cumhuriyeti yuz olcumunun sadece 1 i ormanlarla kapli olup bu ormanlar da ulkenin dogu kiyilarinda Mozambik sinira yakin bolgelerde bulunmaktadir Bolgeye ilk Avrupalilarin geldigi donemlerde mevcut olan agaclar Avrupali gocmenler tarafindan ihtiyaclar dogrultusunda kesilmis bu islemler sonucunda da bolgeye ozgu agaclarin soyu tukenmistir Avrupa dan getirilerek dikilen okaliptus ve cam agaclari gibi bu bolgeye ozgu olmayan agaclar kurakliga erozyona ve orman yanginlarina yerel agac ve bitki turlerinin yok olmasina sebep olmustur Gunumuzde bu tur sorunlara yol acan agac turleri kapsamli calismalar dogrultusunda bolgeden uzaklastirilmaktadir 11 Ulkenin bati kiyilarina yakin bolgede bulunan Namaqualand bolgesinde hakim olan kurak ve sicak havanin etkisiyle succulent sarisabir ve sutlegen gibi bunyesinde sivi barindiran bitkilerin hakimiyeti gozlemlenmektedir Ulkede ic kesimlere dogru ilerledikce hakim olan ve ozellikle yuksek veldlerde gozlemlenebilen bitki ortusu bunyesinde calilik alanlari ile akasya agaclarini barindiran yesil otlaklardir Ulkenin kuzeybati bolgesine ilerledikce yillik yagis ortalamasinin da etkisi ile seyreklesen bitki ortusu Kalahari colunun dogusunda genis cayirlik alanlar kuzeydoguya dogru ilerledikce de daha sik bitki ortusu olarak ortaya cikmaktadir Guney Afrika Cumhuriyeti nin Mozambik siniri boyunca kurulu olan Kruger Ulusal Parki nda da baobab agaclari gozlemlenmektedir Ulke genelinde zengin de bir yaban hayat bulunmaktadir Burada bulunan bircok ulusal parklar ile olusturulan yaban hayati koruma bolgeleri sayesinde bircok yaban hayvan gozlemlenebilmektedir Guney Afrika Cumhuriyeti 300 den fazla memeli hayvan 500 den fazla kus turu 100 den fazla surungen hayvan ile bircok bocek ailesine ait hayvana ev sahipligi yapmaktadir Afrika kitasinin Bes Buyuk hayvani olarak adlandirilan Afrika mandasi Afrika leopari aslan Afrika fili ve kara gergedani ulkede yasamaktadir Bunlarin haricinde impala buyuk kudu gnu ve nyala gibi bircok antilop cesidi ile birlikte zurafa su aygiri dugmeli domuz bayagi zebra cita sirtlan ve Afrika yaban kopegi yasamaktadir Ulke genelinde deve kusu ve flamingo kus turleri icerisinde onemli bir yer tutmakta olup kiyi kesimleri ile kucuk adalarda koruma altinda bulunan penguenler yasamaktadir Afrika mandasi Afrika leopari Aslan Afrika fili Kara gergedanNufus Duzenle Guney Afrika da nufus yogunlugu 2011 lt 1 nufus km2 1 3 nufus km2 3 10 nufus km2 10 30 nufus km2 30 100 nufus km2 100 300 nufus km2 300 1000 nufus km2 1000 3000 nufus km2 gt 3000 nufus km2 Guney Afrika Cumhuriyeti Afrika kitasinda nufus yogunlugunun cok oldugu ulkelerden biri konumundadir 2011 yilinda gerceklestirilen son resmi sayim sonuclarina gore ulke kitanin en cok nufusuna sahip 5 ulkesidir Ulke nufusunun cogunlugu sehirlerde yasamaktadir Ulkenin ozellikle kiyi kesimleri ile kuzeydogu kesimlerinde nufus yogunlugu yasanirken ulkenin bati ve kuzeybati bolgeleri neredeyse insansiz bolge konumundadir Ulke genelinde 2015 tahmini verilerine gore ortalama yillik nufus artisi 1 33 seviyesindedir 12 Guney Afrika Cumhuriyeti bircok Afrika ulkesinin aksine orta yasli bir nufusa sahip olup 2017 tahmini verilerine gore 45 42 si 0 24 yas araligindadir Ulkenin sadece 5 81 i 65 yas ve uzerindedir 0 14 yas 28 18 erkek 7 815 651 kadin 7 793 261 15 24 yas 17 24 erkek 4 711 480 kadin 4 837 897 25 54 yas 42 05 erkek 11 782 848 kadin 11 503 831 55 64 yas 6 71 erkek 1 725 034 kadin 1 992 035 65 yas ve uzeri 5 81 erkek 1 351 991 kadin 1 866 182 Sehirde yasayanlarin orani 2019 verilerine gore 66 9 olan ulkede nufusun geri kalani ulkenin geri kalan buyuk bolumunde yasamaktadir Ulkede nufusun yillik artis orani 2018 tahmini verilerine gore 0 97 duzeyindedir 12 Etnik gruplar Duzenle Guney Afrika cok kulturlu bir ulke konumundadir Bircok kulture sahip topluluklar ic ice yasiyor olsa dahi gecmiste uygulanan ancak gunumuzde gecerli olmayan Apartheid politikalarin bir sonucu olarak kendisini belli bir gruba uye hissetmekte ve bu farkli gruplar birbirinden ayri alanlarda yasamaktadirlar 1991 yilina kadar Guney Afrika Cumhuriyeti anayasasi toplumu dort buyuk sinifa ayirmaktaydi ve bu gruplar siyahlar beyazlar renkliler ve Asyalilar olarak adlandirilmaktaydi Gunumuzde soz konusu yasa maddesi anayasa da artik yer almasa da bircok Guney Afrikali kendisini bu gruptan birine uye olarak hissetmekte devlet tarafindan yapilan belli istatistiklerde de bu kategoriler hala kullanilmaktadir 13 Ulke nufusunun yaklasik olarak 80 2 sini olusturan siyahlar Guney Afrika da cogunlugu olusturmaktadir Renkliler olarak adlandirilan grup 8 8 ile en kalabalik ikinci nufusu olustururken beyazlar 8 4 Asyalilar ise 2 5 orani ile diger gruplari olusturmaktadir 12 Ulkede cogunlugu olusturan siyahlar ise yine kendi icerisinde farkli etnik gruplara ayrilmaktadir Buna gore ulke genelinde Zulular Xhosalar Basotholar Vendalar Batsvanalar Tsongalar Svaziler ve Ndebeleler basta olmak uzere farkli etnik gruplar yasamaktadir 13 Ayrica ulke genelinde cogu yasadisi bir sekilde Zimbabve den gelen multeciler yasamaktadir Guney Afrika da yasayan beyazlarin cogunlugunu bolgeye ozellikle 17 yuzyildan itibaren goc eden Hollandali Alman Fransiz ve Ingiliz gocmenlerin neslinden gelen kisiler olusturmaktadir Guney Afrika Cumhuriyeti bu ozelligi ile Afrika kitasinda en cok Avrupa kokenli kisiyi barindiran ulke konumundadir Ancak son yillarda ulkede yasayan beyazlarin oraninda dusuk yasanmaya baslamis 1990 li yillardan itibaren bir milyona yakin beyaz Avrupali ulkeyi terk etmistir 14 Renkliler olarak adlandirilan grubun uyeleri genellikle beyaz Avrupalilar ile yerliler veya kolelerin neslinden gelen melez topluluklardir Bu tanimlama somurge donemi ile Apartheid doneminde ten renginden dolayi kullanilmis bir kelime olarak dile yerlesmistir Asya kokenli nufusun cogunlugu Hindistan dan gelen topluluklar olusturmaktadir Bu kisiler ozellikle 19 yuzyil ortalarinda sozlesmeli isci olarak seker kamisi tarlalarinda calistirilmak uzere ulkeye getirilmistir Hintlerin haricinde de Cin kokenli nufusta ulkede yasamaktadir Dil Duzenle Guney Afrika dillerinin dagilimi Afrikaanca Ingilizce Guney Ndebelece Xhosaca Zuluca Kuzey Sothoca Guney Sothoca Tswanaca Swatice Vendaca Tsongaca Baskin dil yok Guney Afrika Cumhuriyeti nde Apartheid doneminin sona ermesi ile birlikte resmi olarak on bir ulusal dil belirlenmistir Buna gore Ingilizce Afrikaanca Guney Ndebelece Guney Sothoca Kuzey Sothoca Svatice Tsongaca Tswanaca Vendaca Xhosaca ve Zuluca Bu kadar cok resmi dil ozelligi ile Guney Afrika Cumhuriyeti dunya uzerinde Bolivya ve Hindistan dan sonra en cok resmi dile sahip ulkelerden biri konumundadir Ulke nufusun 60 i yakini Afrikaanca dilini anadillerinden biri olarak kullanmaktadir Ozellikle beyazlar ve renkliler olarak siniflanan gruplar arasinda Afrikaanca onemli bir yer tutmaktadir Bunun haricinde 2011 resmi verilerin gore nufusun 22 7 si Zuluca 16 si Xhosaca dilini konusurken Ingilizce nufusun sadece 9 6 si tarafindan anadili olarak konusulmaktadir Ulke Afrika kitasinda Avrupa dili olmayan dillerin rahat bir sekilde konusuldugu ve resmi dil olarak da kabul gorulen ender ulkelerden biri konumundadir Din Duzenle Ulke genelinde nufusun 79 7 si Hristiyan dinine mensuptur Burada Protestan mezhebine gore inancini yasayanlarin orani 36 6 olarak ifade edilirken katolik mezhebine inananlarin orani 7 1 duzeyindedir Diger Hristiyan mezheplerine gore inancini yasayanlarin orani ise 36 seviyesindedir 2001 verilerine gore ulkede Islamiyet dinine inananlar 1 5 ile dusuk seviyede bulunmakta olup Muslumanlar Guney Afrika Cumhuriyeti nde azinlikta yer almaktadir Guney Afrika da nufusun 2 3 u diger dinlere inandigini beyan ederken 15 i herhangi bir dine inanmadigini 1 5 i ise dini ile ilgili bilgi vermek istemedigini ifade etmistir 12 Din OranHristiyan 79 7Islamiyet 1 5Diger 18 8Sosyal durum DuzenleSaglik Duzenle Ulkede temiz su kaynaklarina ulasabilen nufusun orani genel Afrika ortalamasina gore yuksek duzeyde olup 2012 tahmini verilerine gore nufusun neredeyse tamami 95 1 i temiz kaynaklardan su temin edebilmektedir Tam techizatli saglik hizmetlerinden yararlanma oraninin yuksek oldugu ulkede nufusun 74 4 u bu yonde bir hizmet alabilirken 25 6 si ilkel sartlarda saglik hizmeti alabilmektedir Ulke icerisinde orta duzeyde ishal hepatit tifo hastaliklari gorulebilmektedir AIDS Afrika kitasinin genelinde gorulen yuksek duzeylerde gorulmekte olup bu oran 2013 tahmini verilerine gore 19 05 seviyesindedir 12 Egitim Duzenle Ulke genelinde 15 yas ve uzerinde okuma yazma bilenlerin orani 2015 tahmini verilerine gore 94 3 duzeyindedir Bu oran erkeklerde 95 5 iken kadinlarda 93 1 seviyesindedir Guney Afrika Cumhuriyeti genelinde dokuz yil kesintisiz okula gitme zorunlulugu bulunmaktadir Ulkede bulunan okullarin cogunlugu devlet okulu olup bu okullarin yani sira ozel okullarda da egitim verilmektedir Ulkede yedi yasina gelmis bir cocuk yedi yil boyunca primary school olarak adlandirilan ve herhangi bir ucrete tabi olmayan ilkokul egitimi almaktadir Bu egitimden sonra baslayan ve iki yil suren high school ucrete tabi bir konumdadir 1996 yilindan bu yana soz konusu iki yillik high school egitiminden sonra okula gitme zorunlulugu sona ermektedir Guney Afrika Cumhuriyeti nde Afrika kitasinin en onemli universitelerinden bazilari bulunmakta olup bu alanda 2010 2011 egitim yilinda dunyanin en iyi universiteleri icerisinde 107 sira ile Afrika kitasinin en iyi universitesi konumunda olan Cape Town Universitesi en on sirada yer almaktadir 15 16 Suc oranlari Duzenle Ulke genelinde suc oranlari yuksek duzeyde seyretmektedir Emniyet verilerine gore Mayis 2008 ile Mayis 2009 arasinda 2 1 milyon siddet icerikli suc dosyasi olusturulmustur 17 Guney Afrika dunya genelinde suc oranlarinin en yuksek oldugu ulkelerin basinda gelmektedir Dunya genelinde sadece Kolombiya da daha yuksek suc oranlari bulunmaktadir Birlesmis Milletler in verilerine gore 1998 ile 2000 yillari arasinda ulke atesli silahlar ile olumde tecavuzde ve yaralanmalarda en ust noktada yer almis cinayetlerde ikinci ve hirsizlik olaylarinda da dunya genelinde dorduncu sirada yer almistir 2001 yilinda aciklanan verilere gore Nisan 2000 ile Eylul 2001 doneminde her gune 59 cinayet 149 tecavuz olayi dusecek sekilde siddet olaylari yasandigi belirtilmistir Donemin Guvenlik Bakani ise yaptigi aciklamada bundan sonra bu tip verilerin uygun oldugu takdirde yilda bir kez aciklanacagini ifade etmis bu sekilde toplumun moralini bozacak verilerin gundeme getirilmemesinin hedeflendigini aciklamistir 18 Toplum arasinda olusan sosyal farkliliklar ile zengin ile fakir toplum arasinda yasam tezatligi ve celiskisi ile yuksek issizlik oranlari bu durumlarin yasanmasinda baslica sebep olarak gosterilmektedir 19 Gunumuzde suc oranlarinda asagi yonde gelismeler gozlemlense de hala yuksek duzeyde oldugu kabul edilmektedir Tarih DuzenleErken Tarih Duzenle Guney Afrika Cumhuriyeti nin kurulu oldugu bolgelerde Paleoantropolojik olarak en eski fosillerinden bazilari ortaya cikarilmistir Taung un Cocugu olarak adlandirilan ve Taung da bulunan fosil ile birlikte Krugersdorf da bulunan Sterkfontein magaralarinda bulunan Australopithecus africanus a ait kalintilar 3 5 milyon yil oncesine dayandirilmaktadir Bu on insanlarin yasamasindan sonra bolgeye goc sonucu gelen Bantu gruplari Limpopo nehrini gecerek gunumuzde Guney Afrika nin kurulu oldugu bolgelere yerleserek ciftci ve coban olarak yerlesmislerdir Soz konusu donemlerde bu bolgelerde yasayan Busmanlar ve Koikoinler bolgelerinden uzaklastirilmistir Hollanda somurge donemi Duzenle Guney Afrika da modern tarih Hollandali Jan van Riebeeck in Hollanda Dogu Hindistan Sirketi adina Umit Burnu nda bu yolu kullanan gemilerin personellerin icin mola verebilecekleri bir tedarik istasyonu kurmasi sonrasi baslamistir Bu bolgeye konum uygunlugu nedeniyle 6 Nisan 1652 tarihinde kurulan bu istasyon ile Avrupa ile Guneydogu Asya arasinda seferler duzenleyen gemilerin personellerinin dinlenmesi planlanmistir 17 yuzyil ile 18 yuzyil arasinda bolgede giderek artan yerlesim ilk olarak Khoisan topluluklarini bosalttigi bati bolgelerde baslamis 1770 yilindan itibaren de doguya dogru ilerleme baslatilarak Bantu gruplarin yasam sinirlarina dayanmistir Burada iki toplulugun karsilasmasi neticesinde Avrupali yerlesimciler ile Xhosa topluluklari arasinda Sinir Savaslari adi verilen ve 1779 ile 1879 yillari arasinda gerceklesen toplamda dokuz adet savas yasanmistir Bolgeye yerlesen Hollandalilar kendi donemlerinde bolgeye Endonezya Madagaskar ve Hindistan dan bircok kole getirmis bu surec sonucunda 1743 yilinda yerlesim yerinde Avrupali gocmenlerden fazla kolenin yasadigi bir durum ortaya cikartilmistir Bu yillarda bolgeye getirilen koleler ilerleyen yillarda beyazlar ile evlenerek daha sonra ulke tarihinde Sanlar ile birlikte renkliler olarak siniflandirilan grubun uyelerini olusturmuslardir 19 yuzyil donemi Duzenle Jan van Riebeeck in Umit Burnu na gelisini gosteren portre Hollanda Dogu Hindistan Sirketi nin iflasin esigine geldigi bir donemde 1797 yilinda bolgede Hollanda hakimiyetinin azalmasi ile birlikte Buyuk Britanya Umit Burnu civarindaki bolgeleri isgal etmeye baslamistir Koalisyon Savasi neticesinde Napolyon Bonapart Hollanda yi isgal etmis bu isgal neticesinde 1795 yilinda kurulan Batavya Cumhuriyeti de Britanya ile bugune kadar var olan isbirligini sonlandirma karari almistir Burun bolgesinin Britanya tarafindan arka bahceden girilerek elde edilmesi bolgenin Fransa nin kontrolu altina girmesine karsi alinmis bir onlemin bir gostergesi konumundaydi Britanya bolgeyi her ne kadar 1802 yilinda Amiens Antlasmasi kapsaminda Hollanda ya geri vermis olsa da 1806 yilinda bolgenin yeniden hakimi olmustur Bu hakimeyi saglamlastirmak adina bolge tumden kralliga ait koloni bolgesi olarak ilan edilerek surekli koloni bolgesi olarak Burun Kolonisi nin kurulusu gerceklestirilmistir Bu yillarda hala devam eden Sinir Savaslari kapsaminda Britanya Xhosalar dan elde edilen bolgelere yerleserek hakimiyetini Buyuk Balik Nehri kiyilarina kadar genisletmistir Britanya elde ettigi bolgelerin sinirlarini saglamlastirarak iceride kalan kisimlara yeni yerlesim yeri kurulmasina olanak saglamistir 1833 yilinda Britanya parlamentosunda koleligin tum hakim olunan bolgelerde kaldirildigini beyan eden yasayi onaylamasi neticesinde Britanya bolgelerinde yasayan bircok Afrikaner icin gecim kaynagi ortadan kalkmisti Bu karardan etkilenmemek ve koleleri gundelik hayatlarinda kullanabilmek icin Buyuk Goc adini verdikleri gocu baslatacak olan ve Voortrekker Turkce Onden goc edenler olarak adlandirilan grup Britanya hakimiyetinin disinda kalan bolgelere goc etmistir 1835 ile 1841 yillari arasinda gerceklestirilen Buyuk Goc suresince 14 000 Afrikaner Boer Turuncu Nehir in kuzey kiyilarina goc etmis burada da bircok Boer cumhuriyetleri kurarak yasamaya devam etmislerdir Bu cumhuriyetler arasinda en uzun soluklu olanlar ise Transvaal Cumhuriyeti ile Ozgur Orange Devleti olmustur 1867 de elmasin 1886 yilinda da altinin bolgede bulunmasi ile ticari acidan onem kazanan bolgeye Avrupa kitasindan buyuk bir goc dalgasinin olusmasina sebep olmustur Bu goc dalgasi nedeniyle bolgede yasayan yerliler daha da ayrimciligi ugramasina ve somuru altinda yasamasina sebebiyet vermistir Bolgede hakimiyetleri surdurme amacinda olan Boerler 1880 ile 1881 yillari arasinda gerceklesen I Boer Savasi ile Britanya nin genisleme politikalarina karsi savasmis sayica daha az olmalarina ragmen cografi sartlara kendilerini ve kiyafetlerini daha uyumlu getirdikleri icin Britanyalilar a karsi ustunluk saglamislardir 20 yuzyil donemi Duzenle 1899 yilinda itibaren baslayan II Boer Savasi nda bir onceki sikintilari yasamamak adina bolgeye daha fazla destek kuvvet sevk eden Britanya 1902 yilina kadar suren savas neticesinde onemli kazanimlar elde etmis son Boer cumhuriyetlerini de isgal ederek hakimiyet alanina dahil etmistir Bu savasin onemli sebeplerinden birini de Witwatersrand da bulunan zengin altin madenleri bolgesinin hakimiyeti olusturmaktaydi Bu surec yasanmadan once Boer cumhuriyetlerinin Alman Imparatorlugu ve Alman Guneybati Afrikasi ile ittifak arayisina girmesi bu bolgelerdeki hakimiyetini tehlike altinda gore Britanya nin bu adimlari atmasinda onemli bir etken olmustur Boerlerin sayisal olarak azinlikta kalmasinin yaninda Britanya nin surekli destek kuvvet ile bolgedeki varligini arttirmasi sonucunda Boerler savastan yenilgi ile ayrilmislardir Vereeniging Antlasmasi kapsaminda isgal edilen iki Boer cumhuriyeti Transvaal ve Ozgur Orange Devleti tamamen ilhak edilerek Buyuk Britanya Imparatorlugu nun bir parcasi haline getirilmistir Buralarda yasanan Boerlerin magduriyet yasamamasi ve hayatlarini kolaylastirmak adina onemli kazanimlar sunulmus ve Felemenkce resmi dil olarak kabul edilmistir Bu antlasmada beyazlar adina kolaylastirici adimlar atilirken bu iki eski Boer cumhuriyetinde yasayan beyaz olmayanlarin medeni haklarinda kisitlamalar yapilmistir Dort yil suren muzakereler sonucunda II Boer savasinin bitis gununun sekizinci yil donumunde bolgede bulunan dort Britanya kolonisi olan Burun Kolonisi Natal Kolonisi Transvaal Kolonisi ve Oranj Nehri Kolonisi nin bir araya getirilerek kendi kendine yonetebilen Guney Afrika Birligi dominyonu olusturulmustur 1934 yilinda birlik icerisinde yasayan Britanyali ve Boerleri baristirarak yeniden bir araya getirmek adina Britanya partisi olan South African Party Turkce Guney Afrika Partisi ile Boerlerin partisi olan Nasionale Party Turkce Ulusal Parti birlestirilerek United Party Turkce Birlesik Parti adi verilen parti olusturulmustur Bu birliktelik 1939 yilinda II Dunya Savasi nda Buyuk Britanya nin saflarinda savasma konusunda yasanan anlasmazlik nedeniyle dagilmistir Adolf Hitler in Almanya sina ozenen ve bu dogrultuda irklarin ayrimini savunan sagci bir parti olan Nasionale Party bu yonde bir adimin atilmasini kabul gormemis ve birliktelik sonlandirilmistir Apartheid Duzenle Apartheid donemi Sadece beyazlar icin uyarisini iceren bir tabela II Dunya Savasi nin sona ermesi sonrasinda ulkede azinlikta olan beyazlar hakimiyetlerini Nasionale Party onderliginde genisletmis Apartheid politikalarini otoriter bir sekilde uygulamaya koymuslardir Bu politikalar dogrultusunda parlamentodan bircok yasa kabul edilerek gecirilmis bu nedenle ulkede sistematik olarak iki sinifli bircok kisinin haklarini kisitlayan bir toplum yapisi olusturulmustur Bu uygulamalarin en somut adimlari yasam alanlarinda atilmis yerlesim yerlerinde Avrupa kokenli beyazlar ile diger irklar arasinda yapay sinirlar cizilerek bircok diger grup uyesi beyazlardan ayrilmistir Cogunlugu siyahiler olmak uzere diger irk uyeleri bu ayristirma adimlar neticesinde ekonomik acidan zarara ugratilmis ve zarari karsilanmamistir Bu surecte beyaz Avrupalilar disinda kalan siyahiler renkliler ve Asya kokenliler bircok engele maruz birakilmistir Uygulamalarin tek amaci Afrika kokenli siyahilerin native reserves olarak adlandirilan ileride Bantustan olarak adlandirilacak bolgelere toplanmasini saglamak ve ileride de bu bolgelerin adim adim bagimsizliga yonlnedirilerek bagimsizliklarinin taninmasiydi Bu surecte beyazlarin siyasi hedefleri dogrultusunda adimlar atilmis bu dogrultuda toprak kaybi soz konusu olsa da beyaz irkin ulkenin tek irki olarak kalabilmesi icin bu adimlardan geri donulmemistir Bu uygulama dort bolgede basarili olmus ve Ciskei Venda Bophuthatswana ve Transkei bantustanlari surec icerisinde kendi kendilerini bagimsiz bir sekilde yonetme basarisina ulasmislardir 1960 li yillarda ciddi bir ekonomik kalkinma yasayan ulke bu surecte Afrika kitasinin ilk ve tek ulkesi olarak gelismis ulke statusune kavusmustur Bu surecte ulke genelinde dis yatirimlar gerceklestirilmis bircok yurt disi menseli firma ulkede fabrika kurmus ya da var olan fabrikalara ortak olmustur Ancak bu surecte gerceklesen yatirimlardan elde edilen kazanimlar uygulanan politikalar nedeniyle sadece beyazlarin refahi icin kullanilmis toplum arasinda egitim mesleki ogrenimler ve maas dagilimlari gibi konularda etkisini uzun yillar icerisinde de gosterecek sekilde farkliliklar ortaya cikmistir Basta Afrika ve Asya uye ulkelerinin baskilari sonucu Guney Afrika uyesi oldugu Ingiliz Milletler Cemiyeti nden 1961 yilinda ihrac edilmis tekrar birlige alinmasi ise 33 yil sonra 1994 yilinda gerceklestirilmistir 1960 yilinda gerceklestirilen ve ulkenin dominyon olarak kalmasi ile yeni bir yonetim sekli ile cumhuriyet olarak ilan edilip edilmemesini halka soran referandum sonucunun yani sira Republic of South Africa Constitution Act Act No 32 1961 ile birlikte Guney Afrika Birligi adini degistirerek Guney Afrika Cumhuriyeti adini almistir 20 21 Bu gelismelerin isiginda baski altinda olan siyah nufusun umutsuzlugu artis gostermekteydi 1976 yilinda gerceklesen ve Soveto Ayaklanmasi olarak da adlandirilan Soveto daki ogrencilerin ayaklanmasina karsi sert onlemler alan emniyet gucleri gosterilerde 176 siyahi ogrencinin olmesine neden olmus yasanan bu olaylar sonucunda ulke genelinde irkci rejime ve uygulanan Apartheid politikalarina karsi genis capli protesto gosterileri duzenlenmistir 22 1980 li yillardan itibaren ulke uzerinde artan uluslararasi baskilar sonucu ulkeye karsi yaptirimlar uygulanmistir Apartheid doneminin sonu Duzenle Frederik Willem de Klerk ve Nelson Mandela bir arada 1992 1990 li yillarda artan isyanlar gosteriler grevler ve zaman zaman Anti Apartheid hareketleri tarafindan gerceklestirilen teror olaylari sonucunda iktidardaki Nasionale Party kendi iktidarini yetkisizlestirilmesi konusunda ilk adimlari atarak o gune kadar yasadisi olarak kabul edilen basta Afrika Ulusal Konseyi ANC olmak uzere bircok muhalif partilerin yasagini kaldirmis Nelson Mandela gibi 27 yildir cezaevinde bulunan direnisci onderini serbest birakma karari almistir Apartheid politikalarini belirleyen yasa maddeleri zaman icerisinde yasadan kaldirilmis tum toplumun ilk defa ozgurce oy kullanabilecegi 1994 secimleri gerceklestirilmistir 27 Nisan 1994 tarihinde yapilan secimler neticesinde ANC oylarin 62 ile buyuk cogunlugunu elde etmis 400 sandalyeli mecliste 252 sandalye kazanmistir 23 Bu secimler ile birlikte iktidari ele alan ANC bu iktidarini gunumuzde de korumaktadir Nelson Mandela Guney Afrika Cumhuriyeti nin ilk siyahi baskani olarak devlet baskani makamina secilmis bunun yani sira Nasionale Party nin son devlet baskani olan Frederik Willem de Klerk ile birlikte Apartheid politikalarinin sona erdirilmesi konusunda attiklari adimlar nedeniyle Nobel Baris Odulu ne layik gorulmustur 1999 yilina kadar bu gorevde kalan Mandela 1999 yilinda gorevi Thabo Mbeki ye devretmistir 21 yuzyil donemi Duzenle 2004 yilinda gerceklestirilen ucuncu bagimsiz secimlerde oylarini arttirma basarisi gosteren ANC gecerli oylarin 69 7 sini elde etmis ayni zamanda devlet baskani Mbeki ikinci kez devlet baskanligi gorevine getirilmistir 24 2008 yilinin Mayis ayinda ulkenin belli bolgelerinde ozellikle Zimbabve den gelen gocmenlere karsi yabanci dusmanligi kapsaminda gerceklestirilen saldirilar sonucu karisikliklar yasanmasina neden olmus bu kapsamda Malavi bu ulkede yasayan tum vatandaslara geri donmesi konusunda cagrida bulunmustur 25 2008 yilinda devlet baskani Mbeki kendisi hakkinda rakibi Jacob Zuma nin davasini olumsuz sekilde etkiledigi yonunde aciklamalarin yapilmasi sonucunda gorevinden istifa etmis yerine gecici olarak Kgalema Motlanthe devlet baskani olarak atanmistir 2009 yilinda gerceklestirilen secimlerde ANC bir onceki secimlere gore 15 sandalye kaybetse de yine birinci parti olarak secimleri kazanmis Jacob Zuma da yeni devlet baskani olarak secilmistir 26 Ulke genelinde guncel olarak son secimler olan 2014 secimlerinde ANC bir kez daha birinci parti olarak ayrilmis oylarin 62 sini elde ederek 249 sandalyenin sahibi olmustur ANC yine bir onceki secimlere gore 15 sandalye daha az kazanmasina ragmen en yakin rakibinden 160 fazla sandalye elde etme basarisini gostermistir 27 Bu secimler sonucunda da Zuma ikinci bir donem icin devlet baskanligi koltuguna oturmustur Siyaset Duzenle Cyril Ramaphosa Guney Afrika Cumhuriyeti devlet baskani 2018 Guney Afrika Cumhuriyeti anayasa ile yonetilen bir cumhuriyettir Gunumuzde yururlukte olan anayasa donemin devlet baskani Nelson Mandela tarafindan 10 Aralik 1996 yilinda imzalanmis ve 3 Subat 1997 tarihinde de yururluge girmistir Bu anayasanin kabulunden once ulke Apartheid doneminin sona erdigi 1994 ile 1996 yillari arasinda gecici bir anayasa olusturulmus ve bu surecte de yeni ve kalici bir anayasanin olusturulmasi yonunde calismalar gerceklestirilmistir Guney Afrika Cumhuriyeti Apartheid yonetiminin uygulandigi 1983 yilinda kabul edilen yasa cercevesinde dunya uzerinden pek gorulmeyen ve tercih edilmeyen bir siyasi yapiya gecmis ve 1984 ile 1994 yillari arasinda uc kanattan olusan bir parlamento ile yonetilmistir Buna gore ulkede yasalarla dort irka ayrilan topluluklardan ucu olan beyazlar House of Assembly de renkliler House of Representatives de ve Asyalilar ise House of Delegates ismini verdikleri parlamentoda soz hakkina sahip olmuslardir Parlamentolar arasi herhangi bir anlasmazlik ya da uyusmazlikta beyazlarin parlamentosu olan House of Assembly nin kararli gecerli kabul edilmistir 28 Gunumuzde Guney Afrika Cumhuriyeti nde iki kanatli bir parlamento yapisi mevcuttur Cape Town da bulunan bu parlamentolarin ilki 400 sandalyeden olusan National Assembly olarak adlandirilan ulusal meclistir Ulusal meclis uyeleri bes yilda bir gerceklestirilen secim ile belirlenmektedir Ulkede ikinci parlamento kanadini olusturan National Council of Provinces Turkce Iller Ulusal Konseyi toplamda 90 sandalyeden olusmakta olup uyeleri bes yilda bir secilmektedir Ulkenin idari yapisi geregi mevcut olan dokuz il bu meclise nufus sayisi ve yuz olcumu buyuklugune bakilmaksizin dolayli secimler ile belirlenen on uye gondermektedir Bu on uyenin altisi il meclisine secilen kisilerden olusurken dort uye icerisinde ilin basbakanin da bulundugu ozel delegelerden olusmaktadir Soz konusu on kisilik gruba ilin basbakani onderlik etmektedir Ulkede 1995 yilinda bu yana var olan Parliamentary Monitoring Group Turkce Parlamento Gozlem Grubu parlamentodan bagimsiz olarak burada atilan adimlarin dogrulugunu denetlemekte ve dogrulanabilir bilgilerin kamu ile paylasilmasi yonunde faaliyetlerde bulunmaktadir 29 Guney Afrika Cumhuriyeti cok partili bir siyasi sisteme sahip olup baskanlik sistemi ile yonetilmektedir Ulkenin devlet baskani bes yillik bir sure icin secilmekte olup ayni kisi bu goreve ikinci bir bes yil icin yeniden secilebilmektedir Devlet baskani olarak gorev yapan kisi ayni zamanda hukumetin de baskani olarak da gorevini gerceklestirmektedir Ulkenin 1961 yilinda cumhuriyeti kabul etmesi sonucu olusturulan devlet baskanligi makamindan once soz konusu makam Genel Vali adi ile Buyuk Britanya tarafindan atanan kisi tarafindan yurutulmekteydi Ulke 1961 yilinda cumhuriyeti ilan etmis olsa da ilk demokratik secimler Apartheid doneminin sona ermesinden sonra Nisan 1994 tarihinde gerceklestirilmistir 30 Bu secimler ile birlikte Apartheid doneminin sona ermesi adina uzun surecli faaliyetlerde bulunan ve 1960 ile 1990 yillari arasinda faaliyetleri yasadisi olarak kabul edilen Afrika Ulusal Konseyi ulkede secimlerden basarili bir sekilde ayrilmaktadir 31 Dis siyaset Duzenle Guney Afrika Cumhuriyeti Milletler Cemiyetinin kurucu uyelerinden biri olmus soz konusu yapinin son erdirilip olusturulan Birlesmis Milletlerin de kurucu uyeleri arasinda yer almistir Birlesmis Milletler in kurulusunda olusturulan BM nin yasasi olarak kabul edilen Birlesmis Milletler Bildirgesi nin olusumunda donemin Guney Afrika Birligi basbakani olan Jan Christiaan Smuts yogun faaliyetlerde bulunmustur Ulkenin icerisine bulundugu Apartheid donemi boyunca uluslararasi alanda dislanan ve boykot edilen Guney Afrika Cumhuriyeti bu surecte 1977 yilinda BM tarafindan silah ambargosu ile birlikte bircok yaptirimina maruz kalmistir Ulkede bulunan bircok yatirimci ulkeyi terk etmis yatirim yapmayi reddetmis ya da bu ulke ile isbirligi yapilmasini engellemistir Sportif alanda da uluslararasi organizasyonlardan men edilen Guney Afrika Cumhuriyeti turizm de de soz konusu olumsuz etkileri yasamis ve turist ziyaretlerinde buyuk dususler yasamistir Donemin basbakani olan Pieter Willem Botha yasananlari total onslaught Turkce toplu saldiri olarak adlandirmis ve bu uluslararasi adimlara karsi maaslarin dondurulmasi deregulasyon ve ozellestirme gibi konulari iceren Bothanomics adini verdigi hukumet programini aciklamistir 32 Guney Afrika Cumhuriyeti bircok uluslararasi organizasyonlarda uye olarak bulunmaktadir Birlesmis Milletler Afrika Birligi Uluslararasi Para Fonu Guney Afrika Kalkinma Toplulugu Dunya Ticaret Orgutu ulkenin uyeliginin bulundugu organizasyonlardan birkac tanesidir Ulke ayrica Afrika kitasinin tek temsilcisi olarak G20 ile BRICS organizasyonlarinda yer almaktadir Uc baskent Duzenle Ulkenin onceli olan Guney Afrika Birligi ni olusturan dort farkli somurge bolgesi olan Cape Kolonisi Natal Kolonisi Transvaal Kolonisi ve Oranj Nehri Kolonisi nin adlari yeni ulkede Burun Natal Transvaal ve Ozgur Devlet olarak adlandirilmis somurge bolgesinde bulunan parlamentolar feshedilerek il meclisleri olusturulmustur Gecmis donemlerde tek basina bagimsiz olan ve ilerleyen surecte Britanya somurge bolgesi olan yeni ulkenin yeni illeri arasinda ulkenin baskentinin belirlenmesi safhasinda da rekabet yasanmistir Ulkenin baskentinin belirlenmesi surecinde illerden birinin magduriyet yasamamasi icin uc farkli baskent belirlenmis bu baglamda Pretoria idari baskent Cape Town yasama baskenti ve Bloemfontein de adli baskent ilan edilmis Natalia Cumhuriyeti nden sonra Natal Kolonisi nin de baskenti konumunda olan Pietermaritzburg da herhangi bir baskent gorevi verilemedigi icin maddi tazminat elde etmistir Ordu DuzenleUlkenin silahli gucu olan South African National Defence Force SANDF ulkenin ordusunu olusturmaktadir Apartheid doneminin sona ermesi ile 1994 yilinda olusturulan bu yapinin gunumuzde 60 000 aktif mensubu bulunmaktadir SANDF South African Army adi ile kara kuvvetleri South African Air Force ile hava kuvvetleri South African Navy ile deniz kuvvetleri ve South African Military Health Service adi ile de saglik hizmetleri veren birlikleri bulunmaktadir 1994 yilina kadar zorunlu olan askerlik egitimi soz konusu yilda kaldirilmis ve gonullu profesyonel bir ordu olusturulmustur Idari yapilanma Duzenle Guney Afrika Cumhuriyeti illeri Guney Afrika Cumhuriyeti ilceleri Guney Afrika Cumhuriyeti 1996 anayasasinda belirlendigi haliyle uc idari duzeye ayrilmis konumdadir Ulke yonetiminin en tepe noktasinda devlet baskani yer alirken ikinci sirada devlet baskaninin onderliginde kurulan ulusal hukumet ile bu hukumete bagli idari yapilar Hukumete bagli idari yapilari olusturan dokuz adet il bu ili yoneten basbakan ve basbakana bagli Executive Council Turkce Yurutme kurulu bu idari yapinin temelini olusturmaktadir Soz konusu dokuz il toplamda sekiz adet metropolitan municipalities Turkce Buyuksehir Belediyesi ve 44 adet district municipalities Turkce Ilce belediyesi den olmak uzere toplam 52 adet ilceden olusmaktadir Illerde bulunan 44 adet ilce belediyeler de 226 local municipalities Turkce Yerel belediye den olusmaktadir Apartheid doneminin sona erdigi 1994 yilinda o gune kadar bagimsiz ya da yari bagimsiz konumda olan Bantustan diger bir adi ile Homelands bolgelerinin Guney Afrika nin yeni siyasi yapisina entegre edilmesi gerekmekteydi Bu sebepten dolayi o gune kadar var olan dort adet il ortadan kaldirilmis tum Guney Afrika Cumhuriyeti topraklarini kapsayacak sekilde yeni dokuz il olusturulmus bu illerde toplamda 52 adet ilceye ayrilmistir Guney Afrika Cumhuriyeti nin illeri su sekildedir Nr Il Eski Bantustan ve il adlari Merkez sehir Yuzolcumu km2 Nufus 2011 33 1 Bati Kap Western Cape Burun Cape Town 129 462 5 822 7342 Kuzey Kap Northern Cape Burun Kimberley 372 889 1 145 8613 Dogu Kap Eastern Cape Burun Transkei Ciskei Bhisho 168 966 6 562 0534 KwaZulu Natal Natal KwaZulu Transkei Pietermaritzburg 94 361 10 267 3005 Ozgur Devlet Free State Ozgur Orange Devleti Bophuthatswana QwaQwa Bloemfontein 129 825 2 745 5906 Kuzeybati North West Transvaal Kap Bophuthatswana Mahikeng 104 882 3 509 9537 Gauteng Transvaal Johannesburg 18 178 12 272 2638 Mpumalanga Transvaal KwaNdebele KaNgwane Bophuthatswana Lebowa Nelspruit 76 495 4 039 9399 Limpopo Transvaal Venda Lebowa Gazankulu Polokwane 125 754 5 404 868Ayrica bakiniz Guney Afrika Cumhuriyeti nin illeri Sehir Duzenle 2000 yilinda kabul edilen yeni belediye reform yasasina gore bircok Guney Afrika Cumhuriyeti sehri civarinda yer alan mahalle ve nahiyelerle birlestirilmistir Bu birlesim ile ortaya cikan buyuksehir belediyelerinin ismi degistirilmis bu degisiklikte de yeni Guney Afrika Cumhuriyeti nin bir yansimasi olarak Bantu dilinden tureyen isimlerin konulmasina ozen gosterilmistir Ulkede yer alan sekiz buyuksehir belediyeyi olusturan sehirler su sekildedir Sira Belediye En buyuk sehir Yuzolcumu km2 Nufus 2011 34 Il1 Buyuksehir Johannesburg Johannesburg 1644 4 434 827 Gauteng2 Buyuksehir Cape Town Cape Town 2499 3 740 026 Bati Kap3 Buyuksehir eThekwini Durban 2292 3 442 361 KwaZulu Natal4 Buyuksehir Ekurhuleni Germiston 1924 3 178 470 Gauteng5 Buyuksehir Tshwane Pretoria 2198 2 921 488 Gauteng6 Buyuksehir Nelson Mandela Bay Port Elizabeth 1952 1 152 115 Dogu Kap7 Buyuksehir Buffalo City East London 2528 755 200 Dogu Kap8 Buyuksehir Mangaung Bloemfontein 6284 747 431 Ozgur DevletAyrica bakiniz Guney Afrika Cumhuriyeti ndeki sehirler listesiEkonomi DuzenleEkonomi tarihi Duzenle Guney Afrika da misir tarlalari Guney Afrika Cumhuriyeti nin kurulu oldugu bolgelerde uzun sure gecim ekonomisi uygulanmis ve bu dogrultuda tarimsal faaliyetler gerceklestirilmistir Bu alanda gerceklestirilen faaliyetlerin buyuk bolumu kisisel tuketimi karsilamak icin gerceklestirilmistir Bolgeye gelen ilk beyaz gocmenler 1652 yilinda Cape Town da kurduklari tedarik istasyonu ile buraya yanasan gemilerin personeline gida dagitiminda bulunmustur Bu istasyonda dagitilmak uzere gida urunleri ekilmis ve yetistirilmistir Bolgede tarima dayali ekonomi 1867 yilina kadar hakim olmus soz konusu yilda Turuncu nehrin kiyilarinda elmasin bulunmasi ile tarim geri plana dusmustur Ulkede Transvaal in dogu kesimlerinde altin madenin de bulunmasi ile bolge bircok altin bulma umidiyle bolgeye gelen kisilerle dolmustur 1886 yilinda Witwatersrand ta ilk altinin ortaya cikarilmasi ile bolgede altina hucum olarak tanimlanan hareket baslatilmis bu hucum Johannesburg sehrinin kurulmasina yol acmistir II Boer Savasi neticesinde bolgenin hakimiyetinin Buyuk Britanya ya gecmesi ile bircok yeralti madeni gun yuzune cikarilmistir Apartheid doneminde madenlerden elde edilen gelirlerin buyuk bolumu beyazlar arasinda dagitilmis buna karsilik daha tehlikeli ve zor islerde calisan siyahi maden iscileri cok daha kotu maddi sartlarda calismak durumunda birakilmistir Bu islerde calisanlarin cogu da isci olarak farkli ulkelerden gelen kisilerdi Buna gore 1977 yilinda 128 000 Lesotho vatandasi madenlerde calismak uzere ulkeye gelmistir 35 Afrika kitasinin en buyuk ekonomilerinden birine sahip olan ulke Uluslararasi Para Fonu nun Agustos 2016 da acikladigi verilere gore Afrika kitasinin en buyuk ekonomisi ozelligini Nijerya dan alarak yeniden elde ettigi ifade edilmistir 36 Yeralti madenleri Duzenle Yeralti madenleri acisinda zengin bir ulke konumunda olan Guney Afrika Cumhuriyeti nde ihracat gelirlerinin 40 i ile 50 si arasindaki kazanci madenler olusturmaktadir 37 Ulke gerceklestirdigi krom ihracati ile dunya genelinde gerceklestirilen krom ihracatinin 44 unu tek basina saglamaktadir Bunun haricinde platin vanadyum ve mangan ihracati da ulke ekonomisinde onemli bir yer tutmaktadir Ulkede yeralti madeni olarak bulunan diger madenler ise altin elmas komur demir cevheri nikel titanyum antimon ve paladyum olarak listelenmektedir 37 Ote yandan bugune kadar bulunan dunyanin en buyuk elmasi 1905 yilinda Guney Afrika Cumhuriyeti nde kesfedilmis olup 3 106 karatlik Cullinan elmasi 105 parcaya kesilmistir Soz konusu elmasin parcalarinin bir bolumu Ingiliz Kraliyet ailesine ait mucevherlerde kullanilmistir 38 Tarim Duzenle Guney Afrika Cumhuriyeti nde Gayri safi yurt ici hasilanin sadece 2 4 u tarim faaliyetleri olusturuyor olsa da ulke dunyanin en buyuk ucuncu tarim urunleri ihracatcisi konumundadir Ulke genelinde basta misir ve bugday olmak uzere hububat urunleri ile birlikte seker kamisi meyve ve sebze ekilip yetistirilmektedir Turizm Duzenle Kruger Ulusal Parki girisi Turizm ulke icin ozellikle 20 yuzyildan sonra onemli bir yer tutmaktadir Ulkede Apartheid doneminin sona ermesi sonrasi kalkan ambargolarin da etkisi ile yurt disindan gelen turistler ulke icin onemli bir gelir kaynagi haline gelmistir 2002 verilerin gore ulkeye soz konusu yilda alti milyon turistik geldigi aciklanmis 2005 yilinda ise turizmin gayri safi yurt ici hasilasinda orani 7 ye cikarak onemli bir artis gerceklesmistir Ulkede calisan toplumun 3 turizm sektorunde istihdam edilmis konumdadir Guney Afrika Cumhuriyeti nde onemli turistik sehirlerden ve yerlerden bazilari su sekildedir Amathole Daglari Drakensberg Durban Kruger Ulusal Parki Namaqualand Sun City Vahsi Sahil WitwatersrandIhracat Duzenle Ulke ekonomisinin en onemli ihracat urunlerini altin elmas platin basta olmak uzere diger metaller ve mineraller makina ve ekipmanlari olusturmaktadir Ulkenin 2013 verilerine gore ihracat yaptigi ilk dort ulke su sekildedir 12 Cin 32 A B D 6 5 Japonya 5 Hindistan 4 7 Ithalat Duzenle Ulke ekonomisinin en onemli ithalat urunlerini makine ve ekipmanlari petrol urunleri kimyasallar gida urunleri ve bilimsel aletler olusturmaktadir Ulkenin 2013 verilerine gore ithalat yaptigi ilk bes ulke su sekildedir 12 Cin 16 2 Almanya 9 5 Suudi Arabistan 8 A B D 7 Hindistan 4 8Ulasim DuzenleHavayolu Duzenle GAC demiryolu hatti Merkezi Kempton Park ta bulunan ve 1934 yilinda kurulan South African Airways Guney Afrika Cumhuriyeti nin havayollari sirketi konumundadir Havayolu sirketi hem uluslararasi hem de ulusal anlamda ulkenin en buyuk havayolu sirketi olup bunyesinde 65 ucak filosu barindirmaktadir 39 Ulke genelinde 2013 verilerine gore bulunan toplam 566 havalimanindan en buyuk iki tanesi Johannesburg da bulunan OR Tambo International Airport ile Cape Town da bulunan Cape Town International Airport havalimanlaridir Bu havaalanlarindan yurt ici ucuslarin yani sira kita Afrika sinda yer alan Maputo Nairobi Lagos Libreville Entebbe Cotonou Lilongwe Windhoek Libreville gibi diger ulke sehirleri ile diger kita sehirleri olan Perth Peking Washington Mumbai Londra ve Munih gibi sehirlere ucuslar duzenlenmektedir Ulke genelinde mevcut olan soz konusu 566 havaalanindan 144 tanesi asfalt piste sahip olup geri kalan 422 havaalani toprak pistlere sahiptir 12 Demiryolu Duzenle Ulke genelinde bulunan demiryolu hatlari oncelikle Transnet Freight Rail tarafindan isletilmektedir Ulke genelinde var olan toplam 20 986 km demiryolu hattinda genel itibariyla mal tasimaciligi gerceklestirilmektedir Bunun haricinde ayni hatlar uzerinden gerceklestirilen insan tasimaciligi ise Passenger Rail Agency of South Africa idaresinde gerceklestirilmektedir GAC ulusal karayolu hatlari Ulke genelinde bulunan demiryolu hatlarin cogunlugu kuzey ve kuzeydogu bolgelerinden gecmekte olup ulkenin bati ve kuzeybati bolgelerinde demiryolu hatlari neredeyse bulunmamaktadir Ulke demiryolu hatlari uzerinden komsu ulkeler olan Mozambik Esvatini Zimbabve Botsvana Lesotho ve Namibya ya da baglanmis konumda olup bu ulkelere de mal ve insan tasimaciligi yapilmaktadir Karayolu Duzenle Guney Afrika Cumhuriyeti nde trafik soldan akmaktadir Ulke genelinde 2014 verilerine gore toplamda bulunan 747 014 km karayolundan 158 952 km si asfaltlanmis konumdadir Bu alanda ozellikle buyuk sehirler arasindaki karayollari iyi bir konumda olup en uzun karayolu Cape Town ile Ermelo arasinda bulunan ve National Route 2 olarak adlandirilan 2 190 km uzunlugundaki karayoludur Ulkede bulunan otoyollar ucretli olup soz konusu ucret aracin sinifina gore alinmaktadir 12 Ulkede ozel araclarin disinda toplu tasima araclari da sehir ici tasimaciliginda yer almakta olup toplu tasimanin yetersiz kaldigi yerlerde de dolmus ya da motorsuz araclarla tasima secenekleri de bulunmaktadir Motorsuz arac kullaniminda da bisiklet Guney Afrikalilar in gundelik hayatinda onemli bir yer tutmaktadir Ozellikle kirsal alanda yasayanlar arasinda bisiklet kullanimi yaygin bir konumdadir Ulkede bisiklet ile karayollarinda seyahat edenlerde artis yasanmasi nedeniyle gerceklesen kazalarda da bircok bisiklet surucusu hayatini kaybetmektedir 40 Spor Duzenle 2010 FIFA Dunya Kupasi logosu Guney Afrika Cumhuriyeti nde bircok toplumsal alanda oldugu gibi sportif faaliyetlerde de etnik gruplar arasinda ayrim bulunmaktadir Ulkedeki siyahi topluluklar arasinda en sevilen spor dali futboldur Futbol beyaz topluluklar tarafindan da sevilen ve gerceklestirilen bir spor turu olup futbol Apartheid doneminde ragbi kadar etnik ayrimdan fazla etkilenmemistir Ulke futbolu 1991 yilinda kurulan Guney Afrika Futbol Federasyonu South African Football Association tarafindan yonetilmektedir Futbol Federasyonu ulkenin milli takimlari ile birlikte ulusal alanda 3 Lig ile 5 lig arasindaki organizasyonlari gerceklestirmektedir Guney Afrika futbolunun 1 ve 2 Lig organizasyonlari National Soccer League adi verilen bir organizasyon tarafindan gercektirilmektedir Ulkenin en ust profesyonel futbol ligini Premier Division adi verilen yapi olusturmakta olup 1996 1997 yilindan itibaren organize edilen ulkenin en ust liginde on alti takim mucadele etmektedir Ulkenin en basarili futbol takimi ise elde ettigi alti sampiyonluk ile Mamelodi Sundowns takimidir Taraftarlar tarafindan Bafana Bafana Turkce bizim cocuklar olarak adlandirilan Guney Afrika Cumhuriyeti milli futbol takimi Agustos 2015 te aciklanan FIFA siralamasinda 72 sirada yer almakta olup en yuksek siralamasini 1996 yilinda 19 olarak elde etmistir 41 Ulke milli takimi 1998 FIFA Dunya Kupasi ile 2002 FIFA Dunya Kupasi na katilma basarisini gostermis Afrika kitasinda ilk ulke olarak da bir dunya kupasi organizasyonu yapmak ile gorevlendirilmis ve bunun sonucunda da 2010 FIFA Dunya Kupasi na ev sahipligi yapmistir Ozellikle beyaz topluluk arasinda populer olan spor dallari ragbi ve kriket olmus bu spor dallari futbolun aksine neredeyse tamamen beyaz topluluklar tarafindan oynanmistir Gunumuzde de ragbi daha cok Afrikaanca konusan topluluklar arasinda yaygin bir sekilde oynanirken kriket geleneksel olarak Ingilizce konusan beyazlar arasinda oynanmaktadir Ulkede Springboks Turkce Antiloplar takma adiyla anilan Guney Afrika Milli Ragbi Birligi South African Rugby Union 1995 yilinda kendi ulkelerinde ve 2007 yilinda Fransa da gerceklestirilen Ragbi Dunya Kupasi nda sampiyon olmustur Kultur DuzenleGuney Afrika Cumhuriyeti tarihsel gelisimi ve etnik cokluk nedeniyle ortak bir kulture sahip bir topluluga sahip degildir Ulkede yasayan topluluklar yasanilan bolgeye ve topluma gore farkli gelenek ve kulturler gosterebilmektedir Burada yasanan ve dunya uzerinde cok az ulkede gozlemlenebilen bu cok kulturluluk nedeniyle ulke cogu kez gokkusagi ulusu olarak da adlandirilmaktadir 42 Gunumuzde hala yoksulluk ile yasamlarini surduren siyahi ulke vatandaslari geleneksel muzik ve dans figurlerini devam ettirmektedirler Sehirlesmenin ve Avrupai yasamin sonucu olarak kaybolmaya yuz tutan gelenek ve goreneklerini ayakta tutmaya calisan siyahi topluluklar icerisinde resmi dil olarak kabul edilmeyen Khoisan dili hala kullanan belli bir grupta bulunmaktadir Kulturleri olarak gordukleri anadillerinin kaybolmamasi ve yok olmamasi adina bu dili konusan topluluklar 21 yuzyilda de mevcudiyetlerini devam ettirmektedirler Ulkede Avrupa kokenli olan beyazlar goc ettikleri bolgelerin ve ulkelerin kulturlerine gore yasamlarini surdurmektedir Bati Avrupa Kuzey Amerika ya da Okyanusya da gecerli olan yasam kosullari ve sekilleri burada yasayan beyaz nufus tarafindan ayni sekilde uygulanmaktadir Apartheid doneminde renkliler olarak gruplandirilan topluluklar gunumuzde beyaz topluluklar ile ayni sartlarda yasamaya cabalamaktadir Burada hakim olan ortak dil Afrikaanca nin da etkisi ile renkliler siyahi topluluklardan ziyade beyaz topluluklar ile yakinlik kurmaktadirlar Ulkenin cogu Hindistan dan olmak uzere Asya kokenli topluluklari ise kendi gelmis oldugu Asya bolgesindeki kulturlerini yasamaya caba gostermektedirler Bu topluluklar kendi dillerini dinlerini ve diger kulturel miraslarini Guney Afrika Cumhuriyeti nde devam ettirmektedirler Kaynakca Duzenle Mid year population estimates PDF Statistics South Africa 9 Temmuz 2020 29 Temmuz 2019 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 9 Temmuz 2020 Kaynak hatasi Gecersiz lt ref gt etiketi cib11 isimli refler icin metin temin edilmemis Bkz Kaynak gosterme a b c d World Economic Outlook Database October 2020 International Monetary Fund Erisim tarihi 15 Ekim 2020 Gini Index World Bank 6 Agustos 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Eylul 2018 2019 Human Development Report PDF United Nations Development Programme 2019 9 Aralik 2019 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 9 Aralik 2019 Guney Afrika nin kac baskenti var 6 Kasim 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 1 Temmuz 2009 Dietmar Urmes Handbuch der geographischen Namen Ihre Herkunft Entwicklung und Bedeutung Marix Wiesbaden 2004 Ernst Klimm Karl Gunther Schneider Bernd Wiese Das sudliche Afrika Wissenschaftliche Landerkunden Band 17 Darmstadt 1980 Sayfa 36 42 Ernst Klimm Karl Gunther Schneider Bernd Wiese Das sudliche Afrika Wissenschaftliche Landerkunden Band 17 Darmstadt 1980 Sayfa 36 Guney Afrika bitki ortusu 19 Subat 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Agustos 2015 Andrew Balmford Wild hope On the Front Lines of Conservation Success The University of Chicago Press Chicago 2012 a b c d e f g h i www cia gov 28 Ocak 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2015 a b www statssa gov za 2010 sayimi 26 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2015 Beyaz Avrupalilar Guney Afrika yi terk ediyor Cape Town Universitesi resmi sitesi 17 Mayis 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Agustos 2015 Dunyanin en iyi universiteler listesi 10 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Agustos 2015 Guney Afrika da suc oranlari 2008 2009 16 Temmuz 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Agustos 2015 2000 2001 suc oranlari verileri ve donemin Guvenlik Bakani nin aciklamalari Guney Afrika da siddet olaylari hakkinda bilgiler Republic of South Africa Constitution Act Act No 32 1961 http www disa ukzn ac za PDF 30 Ocak 2012 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 26 Agustos 2015 baslik dis baglanti yardim Soveto Ayaklanmasi hakkinda bilgiler 1994 secimleri sonuclari 2004 secimleri hakkinda bilgiler Guney Afrika Cumhuriyeti nde yabanci dusmanligi 2009 secimleri sonuclari 4 Ekim 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Agustos 2015 2014 secim sonuclari 12 Mayis 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Agustos 2015 Guney Afrika da uc kanatli parlamento yapisi Parliamentary Monitoring Group sitesi GAC de ilk demokratik secimler 1994 14 Aralik 2010 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 19 Agustos 2015 Afrika Ulusal Konseyi resmi sitesi 2 Ocak 1997 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 19 Agustos 2015 Jacklyn Cock Laurie Nathan War and society The militarisation of South Africa 1989 Bolum 2 Sayfa 146 147 2011 resmi nufus sayim sonuclari Sayfa 18 25 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 20 Agustos 2015 2011 sonuclari olu kirik baglanti Scott Rosenberg Richard W Weisfelder Michelle Frisbie Fulton Historical Dictionary of Lesotho Scarecrow Press Lanham Maryland Oxford 2004 2016 da Afrika kitasinin en buyuk ekonomisi Guney Afrika Cumhuriyeti nde a b Bernd Wiese Sudafrika mit Lesotho und Swasiland Klett Perthes Gotha Stuttgart 1999 Dunyanin en buyuk elmasi GAC da bulundu SAA resmi sitesi 24 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 21 Agustos 2015 www arrivealive co za Guney Afrika Cumhuriyeti nin FIFA da konumu Guney Afrika Cumhuriyeti Gokkusagi Ulusunun yasadigi ulkeDis baglantilar DuzenleWikimedia Commons ta Guney Afrika Cumhuriyeti ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir Wikimedia Atlas da Guney Afrika Cumhuriyeti Vikisozluk te guney afrika cumhuriyeti ile ilgili tanim bulabilirsiniz Vikigezgin de Guney Afrika Cumhuriyeti ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadir fotograf galerisi https tr wikipedia org w index php title Guney Afrika Cumhuriyeti amp oldid 25157391 sayfasindan alinmistir, wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey,

ne arasanız burada

,hikayeler,

makale

, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, seks, porno, indir, yukle, sex, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon için, chat, türk chat, turk, türk, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar.
Style: Default